Όταν τα πράγματα γίνονται περίπλοκα, οι σκέψεις γίνονται μπερδεμένες.
Υπάρχουν ακόμη πολλά που πρέπει να μας ανησυχούν γιά την Κρίση στην Ευρωζώνη.
Αλλά είναι εξίσου σημαντικό να κατανοήσουμε τι δεν πρέπει να μας ανησυχεί.
Παρουσιάζω λοιπόν μία σύντομη καταγρφή με απλότητα και σαφήνεια της
συνεχιζόμενης Κρίσης στην Ευρωζώνη.
Η σχετικά ισχυρή Ανάπτυξη κατά το τρίτο τρίμηνο ήταν ένα παράδειγμα ότι η Γαλλία είναι συχνά πιό ανθεκτική απ' ότι οι Σχολιαστές γενικά αναγνωρίζουν. Η Γαλλική Οικονομία είχε μία σχετικά καλή Κρίση κι έχει προκαλέσει συχνά αρνητικές προσδοκίες, κυρίως από τους Σχολιαστές που βλέπουν τα πάντα από την σκοπιά της Ανταγωνιστικότητας και μόνο. Η σημερινή αντι-γαλλική διάθεση έχει πολιτικά κίνητρα: αντίδραση κατά του Σοσιαλιστή Προέδρου. Αν η Γαλλία ήταν πραγματικά μιά οικονομικά χαμένη υπόθεση, να το παραδεχόταν κάποις όσο ο Νικολά Σαρκοζί ήταν στην Εξουσία. Τι Μεταρρυθμίσεις έκανε;
Δεύτερο θέμα είναι η Ανταγωνιστικότητα Κόστους. Η Γερμανία έχει κερδίσει στην Ανταγωνιστικότητα κατά τα τελευταία 10 χρόνια, όταν αυτή ορίζεται με βάση του τι παράγεται γιά κάθε Μισθό ενός Εργαζομένου, αλλά αυτή η ερμηνεία είναι ήδη παρωχημένη. Αυτό το έτος, το Κόστος Εργασίας ανά Μονάδα Προϊόντος θ' αυξηθεί κατά 3% στη Γερμανία, με πτώση κατά 8% στην Ελλάδα.
Το τρίτο θέμα που δεν πρέπει να μας ανησυχεί είναι τα Εξτρεμιστικά Πολιτικά Κόμματα. Υπάρχουν κι έχουν γίνει πιό δημοφιλή. Η άνοδος του Ακροδεξιού Κόμματος Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα ενοχλεί. Αλλά δεν περιμένουμε Εξτρεμιστικά Κόμματα ν' αλλάξουν την πορεία της πολιτικής της Ευρωζώνης. Οι πρόσφατες Εκλογές στην Ολλανδία ενίσχυσαν το Πολιτικό Κέντρο, παρά τη βαθιά Ύφεση της Χώρας. Στη Γαλλία, το Εθνικό Μέτωπο είχε ένα καλό αποτέλεσμα στις Προεδρικές Εκλογές, αλλά η Marine Le Pen δεν έφτασε στον δεύτερο γύρο. &
Τέταρτο είναι το Γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο. Τα Νομικά Ζητήματα που εμπλέκονται στη Διαχείριση των Κρίσεων στην Ευρωζώνη είναι εξαιρετικά πολύπλοκα και πολλές καλές προτάσεις δεν μπορεί να προχωρήσουν γιά νομικούς λόγους. Το πραγματικό εμπόδιο είναι πολιτικό κι όχι νομικό. Εάν η Γερμανία απορρίπτει τις Δημοσιονομικές Μεταβιβάσεις, τις διαγραφές Χρέους, αυτό οφείλεται στην έλλειψη πολιτικών πλειοψηφιών κι όχι στο Δικαστήριο. Η τελευταία Απόφασή του σχετικά με τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, το Ταμείο Διάσωσης, δείχνει ότι αυτό είναι ένα Δικαστήριο που γαβγίζει, αλλά δεν δαγκώνει. Μία διετής παράταση του Ελληνικού Προγράμματος κοστίζει περίπου € 32 δις και δεν έχουν ακόμη βρεί τα χρήματα. Ποτέ όμως μην υποτιμούμε την ικανότητα των Ευρωπαίων Τεχνοκρατών να βρουν λεφτά: Θ' αλλάξουν Όρους γιά τα Δάνεια, θα μειωθούν τα Επιτόκια και θα κατασκευαστεί μιά εξαιρετικά πολύπλοκη, αδιαφανής διαδικασία Ειδικού Σκοπού. Αν δεν βρεθούν τα χρήματα, θα συγκεντρώσουν τα μισά γιά το μισό του χρόνου και θα επιστρέψουν το επόμενο έτος γιά τα υπόλοιπα. Η Στρατηγική δεν είναι τέλεια, το αντίθετο μάλιστα. Απλώς τα χρήματα θα βρεθούν.
Με αυτά τα θέματα που δεν χρειάζεται να μας ανησυχούν, είναι πλέον ευκολότερο να εστιάσει κανείς σε αυτά που μας κάνουν ν' ανησυχούμε. Το πρώτο από αυτά είναι οι επιπτώσεις της Λιτότητας στην Ανάπτυξη. Το 2013 υπόσχεται να είναι μία φοβερή χρονιά γιά την Οικονομία της Ευρωζώνης που μπορεί να εκτροχιάσει ακόμα και την τρέχουσα Στρατηγική.
Άλλο βασικό θέμα ανησυχίας είναι η συνεχιζόμενη αποτυχία γιά την επίλυση της Κρίσης και το αναπόφευκτο της Επίσημης Συμμετοχής του Δημόσιου Τομέα σε μία μελλοντική Αναδιάρθρωση του Ελληνικού Χρέους ή άμεση μεταφορά. Το ν' αναβάλλουμε μιά ουσιαστική λύση πέρα από τις Γερμανικές Εκλογές, τον Σεπτέμβριο του επόμενου έτους είναι παράλογο. &
Η Τραπεζική Ένωση αντιμετωπίζει περαιτέρω καθυστερήσεις και τώρα υπόκειται σ' έλλειψη φιλοδοξίας. Δεν έχει θετική επίδραση στην Κρίση, διότι δεν διαχωρίζει τις Τράπεζες από τα Κράτη και δεν περιέχει κάποια δύναμη εκκαθάρισης κι Εγγύηση Καταθέσεων. Η συζήτηση έχει εκφυλιστεί σε μία τυπική θεσμική μάχη γιά το ποιός κάνει τι.
Τα θέματα γιά τα οποία δεν πρέπει να ανησυχείτε είναι μεγαλύτερη. Αυτό δεν αποτελεί μιά επιστροφή στην αισιοδοξία. Αποτελεί έναν λόγο να επικεντρωθούμε στα λίγα που πραγματικά έχουν σημασία.
Βασίλειος Γκίκας, Οικονομολόγος - Ακαδημαϊκός.
Η σχετικά ισχυρή Ανάπτυξη κατά το τρίτο τρίμηνο ήταν ένα παράδειγμα ότι η Γαλλία είναι συχνά πιό ανθεκτική απ' ότι οι Σχολιαστές γενικά αναγνωρίζουν. Η Γαλλική Οικονομία είχε μία σχετικά καλή Κρίση κι έχει προκαλέσει συχνά αρνητικές προσδοκίες, κυρίως από τους Σχολιαστές που βλέπουν τα πάντα από την σκοπιά της Ανταγωνιστικότητας και μόνο. Η σημερινή αντι-γαλλική διάθεση έχει πολιτικά κίνητρα: αντίδραση κατά του Σοσιαλιστή Προέδρου. Αν η Γαλλία ήταν πραγματικά μιά οικονομικά χαμένη υπόθεση, να το παραδεχόταν κάποις όσο ο Νικολά Σαρκοζί ήταν στην Εξουσία. Τι Μεταρρυθμίσεις έκανε;
Δεύτερο θέμα είναι η Ανταγωνιστικότητα Κόστους. Η Γερμανία έχει κερδίσει στην Ανταγωνιστικότητα κατά τα τελευταία 10 χρόνια, όταν αυτή ορίζεται με βάση του τι παράγεται γιά κάθε Μισθό ενός Εργαζομένου, αλλά αυτή η ερμηνεία είναι ήδη παρωχημένη. Αυτό το έτος, το Κόστος Εργασίας ανά Μονάδα Προϊόντος θ' αυξηθεί κατά 3% στη Γερμανία, με πτώση κατά 8% στην Ελλάδα.
Το τρίτο θέμα που δεν πρέπει να μας ανησυχεί είναι τα Εξτρεμιστικά Πολιτικά Κόμματα. Υπάρχουν κι έχουν γίνει πιό δημοφιλή. Η άνοδος του Ακροδεξιού Κόμματος Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα ενοχλεί. Αλλά δεν περιμένουμε Εξτρεμιστικά Κόμματα ν' αλλάξουν την πορεία της πολιτικής της Ευρωζώνης. Οι πρόσφατες Εκλογές στην Ολλανδία ενίσχυσαν το Πολιτικό Κέντρο, παρά τη βαθιά Ύφεση της Χώρας. Στη Γαλλία, το Εθνικό Μέτωπο είχε ένα καλό αποτέλεσμα στις Προεδρικές Εκλογές, αλλά η Marine Le Pen δεν έφτασε στον δεύτερο γύρο. &
Τέταρτο είναι το Γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο. Τα Νομικά Ζητήματα που εμπλέκονται στη Διαχείριση των Κρίσεων στην Ευρωζώνη είναι εξαιρετικά πολύπλοκα και πολλές καλές προτάσεις δεν μπορεί να προχωρήσουν γιά νομικούς λόγους. Το πραγματικό εμπόδιο είναι πολιτικό κι όχι νομικό. Εάν η Γερμανία απορρίπτει τις Δημοσιονομικές Μεταβιβάσεις, τις διαγραφές Χρέους, αυτό οφείλεται στην έλλειψη πολιτικών πλειοψηφιών κι όχι στο Δικαστήριο. Η τελευταία Απόφασή του σχετικά με τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, το Ταμείο Διάσωσης, δείχνει ότι αυτό είναι ένα Δικαστήριο που γαβγίζει, αλλά δεν δαγκώνει. Μία διετής παράταση του Ελληνικού Προγράμματος κοστίζει περίπου € 32 δις και δεν έχουν ακόμη βρεί τα χρήματα. Ποτέ όμως μην υποτιμούμε την ικανότητα των Ευρωπαίων Τεχνοκρατών να βρουν λεφτά: Θ' αλλάξουν Όρους γιά τα Δάνεια, θα μειωθούν τα Επιτόκια και θα κατασκευαστεί μιά εξαιρετικά πολύπλοκη, αδιαφανής διαδικασία Ειδικού Σκοπού. Αν δεν βρεθούν τα χρήματα, θα συγκεντρώσουν τα μισά γιά το μισό του χρόνου και θα επιστρέψουν το επόμενο έτος γιά τα υπόλοιπα. Η Στρατηγική δεν είναι τέλεια, το αντίθετο μάλιστα. Απλώς τα χρήματα θα βρεθούν.
Με αυτά τα θέματα που δεν χρειάζεται να μας ανησυχούν, είναι πλέον ευκολότερο να εστιάσει κανείς σε αυτά που μας κάνουν ν' ανησυχούμε. Το πρώτο από αυτά είναι οι επιπτώσεις της Λιτότητας στην Ανάπτυξη. Το 2013 υπόσχεται να είναι μία φοβερή χρονιά γιά την Οικονομία της Ευρωζώνης που μπορεί να εκτροχιάσει ακόμα και την τρέχουσα Στρατηγική.
Άλλο βασικό θέμα ανησυχίας είναι η συνεχιζόμενη αποτυχία γιά την επίλυση της Κρίσης και το αναπόφευκτο της Επίσημης Συμμετοχής του Δημόσιου Τομέα σε μία μελλοντική Αναδιάρθρωση του Ελληνικού Χρέους ή άμεση μεταφορά. Το ν' αναβάλλουμε μιά ουσιαστική λύση πέρα από τις Γερμανικές Εκλογές, τον Σεπτέμβριο του επόμενου έτους είναι παράλογο. &
Η Τραπεζική Ένωση αντιμετωπίζει περαιτέρω καθυστερήσεις και τώρα υπόκειται σ' έλλειψη φιλοδοξίας. Δεν έχει θετική επίδραση στην Κρίση, διότι δεν διαχωρίζει τις Τράπεζες από τα Κράτη και δεν περιέχει κάποια δύναμη εκκαθάρισης κι Εγγύηση Καταθέσεων. Η συζήτηση έχει εκφυλιστεί σε μία τυπική θεσμική μάχη γιά το ποιός κάνει τι.
Τα θέματα γιά τα οποία δεν πρέπει να ανησυχείτε είναι μεγαλύτερη. Αυτό δεν αποτελεί μιά επιστροφή στην αισιοδοξία. Αποτελεί έναν λόγο να επικεντρωθούμε στα λίγα που πραγματικά έχουν σημασία.
Βασίλειος Γκίκας, Οικονομολόγος - Ακαδημαϊκός.
