Τα νησιά του Ιονίου είναι ακριβώς το αντίθετο από τις Κυκλάδες. Καλυμμένα από πευκοδάση κι ελαιώνες. Οι τοπικές κουζίνες βασίζονται στο κρέας και τα τοπικά κρασιά, που έχουν δυνατή γεύση και είναι σχεδόν ημίγλυκα. Τα Επτάνησα βρίσκονται στο Ιόνιο Πέλαγος, ανοικτά της δυτικής ακτής της Ελλάδας. Τα Κύθηρα, το νοτιότερο νησί, βρίσκεται κοντά στο νότιο άκρο της Πελοποννήσου κι η Κέρκυρα, το βορειότερο, βρίσκεται στην είσοδο της Αδριατικής Θάλασσας. Τα Επτάνησα αποτελούν ένα σύμπλεγμα 7 κυρίων νησιών κι αρκετών μικρότερων που βρίσκεται στο Ιόνιο Πέλαγος. Τα 7 κύρια νησιά είναι η Κεφαλλονιά, η Κέρκυρα, η Ζάκυνθος, η Λευκάδα, τα Κύθηρα, η Ιθάκη κι οι Παξοί. Το νησιωτικό σύμπλεγμα των Επτανήσων περιλαμβάνει και κάποια μικρότερα νησιά όπως τα Αντικύθηρα, τους Αντίπαξους, το Αρκούδι, την Άτοκο, τον Βρόμωνα, τη Δρακονέρα, την Ερεικούσσα, τον Κάλαμο, τον Καλόγηρο, το Καρλονήσι, τον Καστό, τον Λαμπρινό, το Μαθράκι, τη Μάκρη, το Μεγανήσι, το Μόδι, τους Οθωνούς, την Οξεία, τον Πεταλά, τον Ποντικό, το Προβάτι, τον Σκορπιό, τη Σοφία, τις Στροφάδες, τη Σωρό κι άλλα. Στο σύμπλεγμα των Επτανήσων περιλαμβάνεται κι η νήσος Σάσων, η οποία από το 1864 έως το 1914 ανήκε στην Ελλάδα. Διοικητικά ανήκουν στην Περιφέρεια των Ιόνιων Νησιών, πλην των Κυθήρων, που ανήκουν διοικητικά στην Περιφέρεια Αττικής. Η Περιφέρεια των Ιόνιων Νησιών περιλαμβάνει τους Νομούς Ζακύνθου, Κέρκυρας, Κεφαλληνίας και Λευκάδας.
Η Περίοδος της Ενετικής Κυριαρχίας σ' Ελληνικά εδάφη είναι γνωστή ως Ενετοκρατία ή Βενετοκρατία. Γενικά, θεωρείται πως η Βενετική Περίοδος στα Επτάνησα ήταν ήπια, ειδικά σε σχέση με την παράλληλη Τουρκοκρατία στις υπόλοιπες Ελληνόφωνες Περιοχές (Η Ενετοκρατία στον Ελλαδικό Χώρο -Ενετική Κυριαρχία. Η χρήση του όρου κι άλλων παρόμοιων χαρακτηρίζεται ως ελλιπής κι ανεπαρκής, καθώς αντανακλά μία μόνο πλευρά των σχέσεων των Κατακτητών με τους Κατεκτημένου- ξεκίνησε στις 13 Απριλίου του 1204, όταν κατακτήθηκε η Κωνσταντινούπολη από Ενετούς και Φράγκους Ιππότες στην διάρκεια της 4ης Σταυροφορίας. Οι Ενετοί πήραν στην κατοχή τους νευραλγικά σημεία: Εμπορικούς Σταθμούς και λιμάνια στ' ανατολικά Βαλκάνια, όπως ήταν το Δυρράχιο, τα Επτάνησα, η Ναύπακτος, η Πύλος, η Μεθώνη, η Κορώνη, η Πάτρα, η Κόρινθος, το Άργος, το Ναύπλιο, η Κρήτη, η Κάρπαθος, η Κάσος, η Αστυπάλαια, οι Κυκλάδες, η Αθήνα, η Εύβοια, η Τένεδος, η Καλλίπολη, η Ραιδεστός. Στον Εύξεινο Πόντο, η Cetatea Alba -το Belgorod της Μολδαβίας- κι η Τάνα -στην Αζοφική Θάλασσα-. Επίσης, τα 3/8 της Κωνσταντινούπολης, συμπεριλαμβανομένης και της Αγίας Σοφίας. Αργότερα, στις Κτήσεις τους προστέθηκε κι η Κύπρος το 1489, δημιουργώντας την πρώτη Αποικιακή Αυτοκρατορία του Μεσαίωνα). Στη διάρκεια της Ενετικής Περιόδου ο Διοικητής των Επτανήσων ήταν ο Provveditore generale da Mar (Γενικός Προβλεπτής της Θάλασσας), ο οποίος διέμενε στην Κέρκυρα. Επιπροσθέτως, οι Αρχές κάθε νησιού διακρινόταν στις Ενετικές και στις Εγχώριες Αρχές. Αυτήν την Περίοδο η Οικονομία των νησιών βασιζόταν κυρίως στην εξαγωγή Τοπικών Προϊόντων: κυρίως σταφίδων, ελαιόλαδου και κρασιού, ενώ η Βενετική Λίρα, το νόμισα της Μητρόπολης, ήταν επίσης το νόμισα των νήσων. Κάποια στοιχεία του Ενετικού Πολιτισμού ενσωματώθηκαν στον Επτανησιακό Πολιτισμό. Η Ιταλική γλώσσα, παραδείγματος χάριν, η οποία εισήχθη στα νησιά κατά την Ενετική Περίοδο ως επίσημη γλώσσα κι υιοθετήθηκε από την Ανώτατη Τάξη, είναι ακόμη δημοφιλής στα νησιά.
Η Κεφαλονιά, το μεγαλύτερο νησί του Αρχιπελάγους, κυριαρχείται από τους ορεινούς όγκους του. Το νησί πέρασε στην επικαιρότητα τα τελευταία χρόνια με το γύρισμα της ταινίας Το Μαντολίνο του Λοχαγού Κορέλι (Captain Corelli's Mandolin, 2001), με Πρωταγωνιστές τον Νίκολας Κέιτζ και την Πενέλοπε Κρουζ. Πριν αποσπάσει την προσοχή του Χόλλυγουντ η Κεφαλονιά ήταν μιά ωραία κοιμωμένη, ανάμεσα στα Ελληνικά νησιά, με σχετικά περιορισμένο αριθμό καταλυμάτων κι ελάχιστη προβολή. Σήμερα, το νησί φιλοξενεί κάθε Καλοκαίρι Διασημότητες όπως η Μαντόνα, ο Στήβεν Σπίλμπεργκ κι ο Τομ Κρουζ.
Η Κέρκυρα είναι η πιό Κοσμοπολίτικη από τα Επτάνησα. Το νησί είχε την τύχη να μην καταστραφεί από τους καταστροφικούς σεισμούς του Ιονίου Ρήγματος κι ειδικά από τους σεισμούς του 1953, που συγκλόνισαν τα νότια Επτάνησα. Έτσι, η Κέρκυρα διατηρεί την Ενετική γοητεία της, εμπλουτισμένη από την επιρροή που άσκησε η σύντομη Γαλλική Κατοχή κι η 50χρονη Βρεταννική Κυριαρχία.
Η Ζάκυνθος, το νοτιότερο νησί των Επτανήσων, ήταν το αγαπημένο νησί των Ενετών, το Φιόρο του Λεβάντε. Το Τζάντε, όπως λέγεται επίσης το νησί, έχει τις καλύτερες παραλίες των Ιονίων κι η Πρωτεύουσά του, η Χώρα της Ζακύνθου, έχει το μεγαλύτερο φυσικό λιμάνι της δυτικής Ελλάδος, κάτω από έναν εντυπωσιακό βράχο, τον Μπόχαλη, πάνω στον οποίο ο Διονύσιος Σολωμός έγραψε τον Ύμνο στην Ελευθερία, τον Ελληνικό Εθνικό Ύμνο. Η Ζάκυνθος αποτελεί ένα από τα ομορφότερα νησιά της Ελλάδας και μαζί με την Κέρκυρα είναι τα δύο πιό ανεπτυγμένα στον Τομέα του Τουρισμού νησιά του Ιονίου, φιλοξενώντας χιλιάδες Τουρίστες κάθε χρόνο.
Η Λευκάδα, η οποία ονομαζόταν Αγιά Μαύρα (Santa Maura) από τους Ενετούς, είναι το νησί των Ποιητών. Από την Λευκάδα κατάγονταν οι Ποιητές Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, Άγγελος Σικελιανός, Νάνος Βαλαωρίτης κι ο Εθνικός Ποιητής της Ιαπωνίας Λευκάδιος Χερν (Κοϊζούμι Γιακούμο, 小泉八雲). Στη Λευκάδα βρίσκεται κι ο Σκορπιός Λευκάδας. Οι παραλίες τις Λευκάδας είναι ξακουστές γιά τα γαλάζια νερά τους κι έχουν βραβευτεί πολλές φορές.
Τα Κύθηρα, νησί γνωστό και με την παλαιότερη Ενετική ονομασία Τσιρίγο (Cerigo), είναι, κατά τη Μυθολογία, το νησί της Θεάς Ουράνιας Αφροδίτης και του Έρωτα. Βρίσκεται στη Νότιο Ελλάδα, στα νότια της Πελοποννήσου, νοτιότερα της Ελαφόνησου και του κάβο Μαλιά. Το κλίμα των Κυθήρων είναι εύκρατο Μεσογειακό. Η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι περίπου + 20 °C. Στο νησί υπάρχει ένα μεγάλο πλήθος από αξιοθέατα, με κυριότερο τα πολυάριθμα και διάσπαρτα σε μικρή απόσταση το ένα από το άλλο, παραδοσιακά χωριά και το λοφώδες τοπίο. Υπάρχουν πολλά Βυζαντινά κι Ενετικά Μνημεία και μερικά Αγγλικά. Τα κυριότερα αξιοθέατα είναι η Χώρα, το Καψάλι, η Παλαιόχωρα, ο Μυλοπόταμος κι ο Αυλέμονας. Αξιοπρόσεκτα είναι τα Μεσαιωνικά Αρωνιάδικα, η αλληλουχία παραδοσιακών χωριών στο κέντρο του νησιού, η γέφυρα στο Κατούνι, που κατασκευάστηκε από τους Άγγλους το 1829 κι ήταν η μεγαλύτερη στο είδος της στην Ελλάδα, στο νησί υπάρχει μεγάλο πλήθος από παλαιούς Ναούς και Μονές από τον 13ο αιώνα κι ύστερα. 3 Μονές, η Παναγία η Μυρτιδιώτισσα, Προστάτις του νησιού, η Αγία Μόνη κι η Αγία Ελέσσα, βρίσκονται σε αντικρυστές κορυφές βουνών. Σε 3 σημεία υπάρχουν Ναοί μέσα σε σπήλαια.
Η Ιθάκη είναι το μικρότερο, μετά τους Παξούς, νησί των Επτανήσων και βρίσκεται στα νότια της Λευκάδας και στα βορειοανατολικά της Κεφαλονιάς. Χαρακτηριστικό του νησιού είναι τ' άγονα εδάφη του κι η λειψυδρία, που εμποδίζουν την Ανάπτυξη τη Γεωργίας. Το νησί στηρίζεται οικονομικά κυρίως από τον Τουρισμό και την Αλιεία. Τ' όνομα του νησιού είναι γνωστό από την Αρχαιότητα, καθώς αναφέρεται στην Οδύσσεια, κάποιες νεότερες μελέτες όμως αμφισβητούν κατά πόσο η σημερινή Ιθάκη ταυτίζεται με την Ομηρική. Η γενική εκτίμηση των Ειδικών δέχεται την ταύτιση της σημερινής με την Ομηρική Ιθάκη, εξηγώντας ότι οι διαφορές από την περιγραφόμενη τοπογραφία στην Οδύσσεια προέκυψαν είτε λόγω άγνοιας της τοπογραφίας του νησιού από τον Ποιητή είτε λόγω Ποιητικής Αδείας. &
Οι Παξοί είναι μια συστάδα μικρών νησιών και βραχονησίδων, τα μεγαλύτερα από τα οποία είναι οι Παξοί κι οι Αντίπαξοι. Βρίσκονται 7 μίλια νότια της Κέρκυρας, σε απόσταση 8 μιλίων από τις Ηπειρωτικές ακτές και σε απόσταση 12 μιλιών από την Πάργα. Το σχήμα των Παξών είναι μακρόστενο, μοιάζει με σαύρα, το ίδιο και των Αντιπάξων. Τα δύο νησιά καλύπτουν έκταση 19 τ.χ. το πρώτο και 3 τ.χ. το δεύτερο. Απέραντος ελαιώνας οι Παξοί και μεγάλος αμπελώνας οι Αντίπαξοι. Οι ανατολικές ακτές των Παξών είναι ομαλές, ενώ οι δυτικές απότομες, με αξιόλογους σχηματισμούς: σπήλαια, αψίδες, θόλους, κατακόρυφους γκρεμούς. Πρωτεύουσα των Παξών είναι ο Γάιος, ένα γραφικό χωριό χτισμένο στο λιμάνι, που προστατεύεται από δύο νησάκια, τον Άγιο Νικόλαο και τη Παναγία. Στη βόρεια πλευρά βρίσκεται η Λάκκα και στην ανατολική παραλία ο γραφικός Λογγός. Σήμερα οι Παξοί έχουν περίπου 2300 μόνιμους κατοίκους , ενώ το Καλοκαίρι δέχονται περισσότερους από 200.000 Επισκέπτες.
Χρονολόγιο: 1185-1479: Τα κεντρικά νησιά διαμορφώνουν την Παλατινή Κομητεία της Κεφαλονιάς και της Ζακύνθου, μέρος πρώτα του Βασιλείου της Σικελίας, και μετά του Δεσποτάτου της Ηπείρου και του Πριγκιπάτου της Αχαΐας. 1214-1386: η Κέρκυρα μέρος του Δεσποτάτου της Ηπείρου (1214-1257) και μετά του Βασιλείου της Νάπολης των Ανδηγαυών. 1238-1797: τα Επτάνησα υπό την Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας, Serenissima Repubblica di Venezia, τα Κύθηρα από το 1238, η Κέρκυρα το 1386, η Ζάκυνθος το 1485, η Κεφαλονιά το 1500, η Ιθάκη το 1503 κι η Λευκάδα το 1718 (και τα 4 κεντρικά νησιά μέρος υπό Οθωμανική κυριαρχία γιά κάποια χρόνια).
Τα Επτάνησα ήταν Θαλάσσιες Υπερπόντιες Κτήσεις της Ενετικής Δημοκρατίας από τα μέσα του 14ου ως τα τέλη του 18ου αιώνα. Η κατάκτηση των νησιών ήταν σταδιακή. Το πρώτο νησί που κατακτήθηκε ήταν τα Κύθηρα και το γειτονικό νησίδιο των Αντικυθήρων (τα Κύθηρα και τ' Αντικύθηρα τους ενδιέφεραν λόγω της στρατηγικής τους θέσης ως είσοδος στο Αιγαίο, πάνω στο πέρασμα όλων των Εμπορικών και των Πολεμικών πλοίων. Τα Κύθηρα ονομάστηκαν τότε Τσιρίγο -παραφθορά της ονομασίας των Κυθήρων- και τ' Αντικύθηρα ονομάστηκαν με υποκοριστικό Τσιριγότο -το μικρό Τσιρίγο- κι όχι Αντιτσιρίγο, δηλαδή το νησί έναντι των Κυθήρων), το 1386, η Κέρκυρα εντάχθηκε εκουσίως στις Κτήσεις της Βενετίας. Πολύ αργότερα οι Ενετοί κατέλαβαν τη Ζάκυνθο το 1485, την Κεφαλλονιά το 1500 και την Ιθάκη το 1503. Η κατάληψη των Επτανήσων ολοκληρώθηκε με την κατάκτηση της Λευκάδας, το 1718. Καθένα από τα νησιά παρέμεινε μέρος του Ενετικού Stato da Màr μέχρι τη διάλυση της Δημοκρατίας της Βενετίας από τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη, το 1797. Τα Επτάνησα αναφέρονταν, συλλογικά και καθένα ξεχωριστά με διάφορα ονόματα. Μετά από την ανακατάληψη της Κεφαλλονιάς από τη Βενετία στις 24 Δεκεμβρίου 1500, η Διοίκηση της άμυνας των νησιών ανατέθηκε σ' έναν Αξιωματούχο μ' Έδρα την Κέρκυρα. Αυτό αναφερόταν ως Γενικός Προβλεπτής των Τριών Νήσων (Provveditore Generale delle Tre Isole). Ο όρος Τρεις Νήσοι αναφέρεται στην Κέρκυρα, την Κεφαλλονιά και τη Ζάκυνθο, τα 3 μεγαλύτερα από τα νησιά. Το Βενετικό αντίστοιχο του ονόματος Ιόνια Νησιά είναι Ixołe Jonie και το Ιταλικό Isole Ionie (τα 7 κύρια νησιά από το πιό βόρειο στο πιο νότιο, συμπεριλαμβανομένων και των Ιταλικών ονομάτων τους: Κέρκυρα (Corfù), Παξοί (Passo), Λευκάδα (Santa Maura, Lèucade), Κεφαλλονιά (Cefalonia), Ιθάκη (Itaca, Val di Compare, Piccola Cefalonia), Ζάκυνθος (Zante, Zacinto) & Κύθηρα (Cerigo).
Τα Κύθηρα και η Λευκάδα ονομάζονταν και Çuha Adası ή Çuka Adası κι Ayamavra αντιστοίχως από τους Οθωμανούς κατά την Οθωμανική Περίοδο Κατοχής τους).
Τα Επτάνησα περιήλθαν υπό Νορμανδική και Ενετική κυριαρχία τον 12ο - 13ο αιώνα κι αργότερα γνώρισαν σύντομη Τουρκική Κατοχή στα τέλη του 15ου αιώνα. Ο Στρατός του Ναπολέοντα κι η Βρετανική Αυτοκρατορία άφησαν τα σημάδια τους στα νησιά, σε συνδυασμό με τη μακροχρόνια Ιταλική Κατοχή, πριν από την προσάρτησή τους από την Ελλάδα, το 1863, σαν δώρο από την Βασίλισσα Βικτωρία προς τον νέο Βασιλιά της χώρας, Δανό Πρίγκηπα Γεώργιο Α΄.
Μετά την Τέταρτη Σταυροφορία και την υπογραφή της Partitio Terrarum Imperii Romaniae, της Συνθήκης Διανομής των Εδαφών της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, η Κέρκυρα βρέθηκε υπό Ενετική κυριαρχία. Το 1207, ο Δόγης Πιέτρο Τζάνι παραχώρησε το νησί ως Φέουδο σε 10 Ενετούς αριστοκράτες, με την προϋπόθεση ότι θα επιδείξουν αφοσίωση στη Βενετική Δημοκρατία κι ότι θα πληρώνουν Φόρους. Η Κέρκυρα πέρασε στο Δεσποτάτο της Ηπείρου το 1214. Το 1257 κατακτήθηκε από τον Μάνφρεντ της Σικελίας, ο οποίος τοποθέτησε εκεί Επικεφαλής των Ανατολικών Κτήσεών του τον Ναύαρχο Φιλίπ Σινάρ. Μετά την ήττα του Μανφρέντ στη Μάχη του Μπενεβέντο και την υπογραφή της Συνθήκης του Βιτέρμπο, στις 27 Μαΐου 1267, η Κέρκυρα έγινε Κτήση του Ανδεγαυικού Βασιλείου της Νάπολης. Τα υπόλοιπα νησιά συνέχισαν ν' αποτελούν μέρος της Παλατινής Κομητείας, η οποία διοικείτο από 3 Οικογένειες: την Οικογένεια των Ορσίνι, τον Οίκο των Ανδεγαυών και την Οικογένεια των Τόκκων. Η διοίκηση των Τόκκων διήρκεσε 122 χρόνια, μέχρι το 1479, όταν οι Οθωμανοί κατέλαβαν την Κεφαλλονιά, τη Ζάκυνθο και την Ιθάκη.
Ενετική κατάληψη.
Στις 13 Φεβρουαρίου 1386 η Κέρκυρα έγινε γι' ακόμη μία φορά Ενετική Κτήση, μέχρι το τέλος της Δημοκρατίας, το 1797. Η Ενσωμάτωση στις Κτήσεις της Βενετίας έγινε οικειοθελώς από τους Πολίτες της Κέρκυρας. Στις 10 Μαΐου, οι Κερκυραίοι διόρισαν 5 Πρεσβευτές να θέσουν τις Υπηρεσίες τους στην Ενετική Γερουσία. Οι Οθωμανοί έκαναν αρκετές προσπάθειες να καταλάβουν την Κέρκυρα, η πρώτη από τις οποίες ήταν το 1537. Αυτή η επίθεση οδήγησε τη Βενετία σε Συμμαχία με τον Πάπα και τον Κάρολο Κουίντο εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, γνωστή ως Ιερή Συμμαχία. Μιά άλλη ανεπιτυχής επίθεση των Οθωμανών ήταν αυτή του Ιουλίου του 1716.
Μετά τον διαμελισμό των εδαφών της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας το 1204, τα Κύθηρα έπεσαν σ' Ενετικά χέρια· Η Βενετία έστειλε εκεί το Μάρκο Βενιέρι, το 1207. Τα Κύθηρα και τ' Αντικύθηρα αποτέλεσαν μέρος του Ενετικού Stato da Mar γιά πρώτη φορά το 1363, τ' οποίο ακολούθησε μία διακοπή από την τρίχρονη Τουρκική Κατοχή, μεταξύ 1715 - 1718. Με την υπογραφή της Συνθήκης του Πασάροβιτς τα Κύθηρα και τα γειτονικά Αντικύθηρα πέρασαν στην Ενετική Δημοκρατία κι έμειναν κάτω από την Κυριαρχία της μέχρι την διάλυσή της, το 1797.
Η Τουρκική Κατοχή των 3 νησιών: της Κεφαλλονιάς, της Ζακύνθου και της Ιθάκης, ήταν βραχύβια. Το 1481, 2 χρόνια μετά την έναρξη της Τουρκικής Κατοχής, ο Αντόνιο Τόκκο, εισέβαλε και κατέλαβε γιά λίγο την Κεφαλλονιά και τη Ζάκυνθο, αλλά σύντομα απομακρύνθηκε από τους Ενετούς. Η Ζάκυνθος επανακτήθηκε επίσημα από τους Ενετούς το 1485. Έπειτα, η Κεφαλλονιά, μετά από 16 χρόνια Τουρκικής Κατοχής (1484–1500), εντάχθηκε στο Stato da Mar στις 24 Δεκεμβρίου 1500, μετά την Πολιορκία του Αγίου Γεωργίου. Εντέλει, η Ιθάκη, ακολουθώντας την τύχη της Κεφαλλονιάς, καταλήφθηκε από τους Ενετούς το 1503.
Η Λευκάδα, τμήμα του Δεσποτάτου της Ηπείρου από την ίδρυσή του το 1205, εντάχθηκε στην Παλατινή Κομητεία της Κεφαλλονιάς από τον Λεονάρδο το 1362. Το Δεσποτάτο της Ηπείρου ήταν μιά από τις 3 Εξόριστες Βυζαντινές Αυτοκρατορίες, ένα από τα 3 Ελληνικά Διάδοχα Κράτη που δημιουργήθηκαν μετά την Τέταρτη Σταυροφορία το 1204. Ακολουθώντας την τύχη των υπόλοιπων κεντρικών Επτανήσων, καταλήφθηκε από τους Τούρκους το 1479 κι έπειτα από τους Ενετούς το 1502. Η Ενετική Κατοχή δεν κράτησε γιά πολύ, καθώς η Λευκάδα δόθηκε πίσω στους Οθωμανούς έναν χρόνο αργότερα. Η Τουρκική Κατοχή της Λευκάδας διήρκεσε, από το 1479 έως το 1684, όταν ο Φραντζέσκο Μοροζίνι επιτέθηκε κι υπέταξε το νησί στη διάρκεια του Πολέμου του Μωρέα. Η Λευκάδα δεν έγινε επίσημα Ενετική μέχρι το 1718, με την υπογραφή της Συνθήκης του Πασάροβιτς.
Διάλυση της Δημοκρατίας.
Ο Ναπολέων Βοναπάρτης κήρυξε πόλεμο ενάντια στη Βενετία στις 3 Μαΐου 1797. Η υπογραφή της Συνθήκη του Καμποφόρμιο, στις 17 Οκτωβρίου 1797, συνετέλεσε στη διάλυση της Δημοκρατίας της Βενετίας και στο διαμελισμό των Εδαφών της μεταξύ της Γαλλίας και της Αυστρίας. Τα Εδάφη του Terraferma μέχρι τον ποταμό Αδίγης, η ίδια η πόλη κι οι Βαλκανικές Κτήσεις της Ίστριας και της Δαλματίας παραχωρήθηκαν στην Αυστρία. Τα Επτάνησα, τμήμα των Θαλάσσιων Κτήσεων, παραχωρήθηκαν στη Γαλλία. Ο Ναπολέων οργάνωσε τα νησιά σε 3 Διαμερίσματα (Départements): Corcyre, Ithaque και Mer-Égée. Το πρώτο Διαμέρισμα συμπεριελάμβανε την Κέρκυρα και τους Παξούς, καθώς επίσης και τις πρώην Βενετικές Κτήσεις της Βουθρωτού και της Πάργας, που βρίσκονται στην Ήπειρο. Το δεύτερο αποτελείτο από τα νησιά της Κεφαλλονιάς, της Ιθάκης και της Λευκάδας, ενώ η Ζάκυνθος και τα Κύθηρα ήταν τμήμα του τρίτου Διαμερίσματος. Η Γαλλική Κατοχή δεν διήρκεσε πολύ, καθώς Η Ρωσική Αυτοκρατορία συμμάχησε με την Οθωμανική Αυτοκρατορία τον Σεπτέμβριο του 1798 και το 1799 με μία Ρωσο-Οθωμανική Ναυτική Εκστρατεία κατέλαβε τα νησιά. Με την υπογραφή μίας συνθήκης μεταξύ της Ρωσίας και της Υψηλής Πύλης στις 21 Μαρτίου 1800, ιδρύθηκε μιά ανεξάρτητη Νησιωτική Δημοκρατία υπό την Προστασία και των δυό Αυτοκρατοριών. Τ' όνομα του νέου Κράτους συμφωνήθηκε να είναι "Επτάνησος Πολιτεία" και περιελάμβανε όλα τα Εδάφη των 3 πρώην Γαλλικών Διαμερισμάτων, εξαιρουμένων των ηπειρωτικών Κτήσεων της Πάργας, της Πρέβεζας, της Βόνιτσας και του Βουθρωτού. Με τη Συνθήκη του Τιλσίτ το 1807, τα νησιά δόθηκαν πίσω στη Γαλλία από τη Ρωσία. Τον Οκτώβριο του 1809, η Μεγάλη Βρεταννία έλαβε υπό την Κατοχή της όλα τα νησιά εκτός της Κέρκυρας, η οποία παραδόθηκε από τους Γάλλους το 1814. Το 1815, τα Επτάνησα έγιναν Βρετανική Αποκία υπό το όνομα Ηνωμένον Κράτος των Ιονίων Νήσων.
Διοίκηση.
Ο Πολιτικός και Στρατιωτικός Διοικητής των Επτανήσων ήταν ο Provveditore Generale da Mar (Γενικός Προβλεπτής της Θάλασσας), ο οποίος διέμενε στη Κέρκυρα κι είχε την Ανώτατη Ηγεσία του Ενετικού Πολεμικού Στόλου. Τα πρώτα χρόνια της Ενετικής Κυριαρχίας ο Προβλεπτής εκλεγόταν μόνο σε περιπτώσεις ανάγκης και σε μερικές περιστάσεις εν καιρώ ειρήνης και διοριζόταν ως Provveditore Generale delle tre Isole, "Γενικός Προβλεπτής των Τριών Νήσων".
Οι Aρχές σε κάθε νησί διακρίνονταν σε δύο είδη: στις Ενετικές, που καταλαμβάνονταν από Ενετούς κι αντιπροσώπευαν το Κυρίαρχο Κράτος, την πολιτική και στρατιωτική του Δύναμη πάνω στα νησιά κι οι Εγχώριες Αρχές που διορίζονταν από το Κοινοτικό Συμβούλιο (Consiglio della Comunità). Οι Ενετοί διορίζονταν από το Μεγάλο Συμβούλιο της Βενετίας. Υπήρχαν 3 Αξιωματούχοι που συγκροτούσαν το Reggimento, τη Διοίκηση, κάθε νησιού. Ο Επικεφαλής του Reggimento είχε τον τίτλο του Provveditore (Προβλεπτής) σε όλα τα νησιά εκτός της Κέρκυρας, όπου αποκαλείτο Bailo. Τους τίτλους αυτούς μπορούσαν να κατέχουν μόνο Ευγενείς. Οι κατώτεροι Ενετοί Αξιωματούχοι ήταν οι Consiglieri (Σύμβουλοι), δύο σε κάθε νησί, που εκτελούσαν διοικητικά και δικαστικά καθήκοντα μαζί με τον Provveditore κάθε νησιού. Οι αρμοδιότητες των Provveditore περιελάμβαναν επίσης ασφάλεια από εχθρικές επιδρομές, Φορολόγηση, Θρησκευτικά κι άλλα θέματα.
Στην Κέρκυρα, οι Ενετικές Αρχές περιελάμβαναν έναν Bailo, έναν Provveditore κι έναν Capitano, δύο Consiglieri, έναν Capitano della Cittadella και έναν Castellano della fortezza. Στην Κεφαλλονιά και στη Ζάκυνθο υπήρχαν ένας Provveditore και δύο Consiglieri. Το 1595, ένας άλλος Provveditore διορίστηκε στο Φρούριο της Άσσου (Fortezza d'Asso), στην Κεφαλλονιά. Όταν ενσωματώθηκε κι η Λευκάδα ένας Provveditore Ordinario κι ένας Provveditore Straordinario έγιναν οι Αντιπρόσωποι της Βενετίας στο νησί. Στα Κύθηρα, το Reggimento αποτελείτο από έnαν Provveditore κι από έναν Castellano. Οι Εγχώριες Αρχές σε κάθε νησί περιελάμβαναν το Consiglio Maggiore (Μεγάλο Συμβούλιο) και το Consiglio Minore (Μικρό Συμβούλιο), το οποίο απαρτιζόταν από Μέλη της Τοπικής Αριστοκρατίας.
Υπήρχαν 10 Φρούρια σε όλα τα νησιά, μ' ένα σε κάθε νησί που χρησίμευε ως Πρωτεύουσα. Στην Κέρκυρα υπήρχαν 3 Φρούρια: 2 μέσα στην πόλη της Κέρκυρας (Παλαιό και Νέο Φρούριο, Fortezza Vecchia και Fortezza Nuova) και το Αγγελόκαστρο. Στην Κεφαλλονιά υπήρχαν 2, το Κάστρο του Αγίου Γεωργίου ή Φρούριο της Κεφαλλονιάς (Città di Cefalonia) και το Φρούριο της Άσσου (Fortezza d'Asso) στο βόρειο μέρος.
Οικονομία.
Κατά την Περίοδο της Ενετικής Κυριαρχίας η Επτανησιακή Οικονομία βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στην εξαγωγή Τοπικών Προϊόντων. Το πιό σημαντικό από τ' Αγροτικά Προϊόντα της Κέρκυρας ήταν το ελαιόλαδο. Στην Κεφαλλονιά και στη Ζάκύνθο οι κυριότερες Εξαγωγές αφορούσαν τις σταφίδες, το ελαιόλαδο και το κρασί. Ένα από τα σημαντικότερα Προϊόντα που εξάγονταν από όλα τα νησιά ήταν το ελαιόλαδο. Ελαιώνες είχαν φυτευτεί σε όλα τα νησιά κατά τη διάρκεια της Ενετικής Περιόδου, καθώς το ελαιόλαδο ήταν σημαντικό γιά την Οικονομία της Βενετίας. Παρά το γεγονός ότι η Παραγωγή ήταν επιτυχής, η Δημοκρατία επέτρεπε την Εξαγωγή του ελαιολάδου μόνο στη Βενετία. Στατιστικά τα έτη 1766 - 1770 δείχνουν 1.905.917 ελιές στην Κέρκυρα, 113.161 στη Ζάκυνθο, 38.516 στην Κεφαλλονιά, 44.146 την Λευκάδα και 31.884 στα Κύθηρα.
Μολαταύτα, η Εξαγωγή σταφίδας ήταν το σημαντικότερο Εξαγώγιμο Προϊόν κατά την Ενετική Περίοδο. Μέχρι τις αρχές του 18ου αιώνα, η Ζάκυνθος, η Κεφαλλονιά κι ένα μέρος της Ιθάκης είχαν γίνει ένα σημαντικό Κέντρο του Εμπορίου σταφίδας. Εξαιτίας του άγριου Ανταγωνισμού μεταξύ Βενετίας και Ηνωμένου Βασιλείου, η Ενετοί απαγόρευσαν την Ελεύθερη Εξαγωγή Σταφίδας από τα νησιά. Έν' άλλο Μέτρο ήταν ο Nuova Imposta, ένας βαρύς Εξαγωγικός Δασμός γιά τα ξένα πλοία. Το Νόμισμα των νησιών κατά την Ενετική Περίοδο ήταν η Ενετική Λίρα, όπως και στη Βενετία. Υπήρχε μιά Ειδική Κυκλοφορία γιά τα Επτάνησα: από τη μία πλευρά του νομίσματος υπήρχε η πλήρης ή η σύντομη επιγραφή CORFU/CEFALONIA/ZANTE σε τρεις γραμμές. Η άλλη πλευρά του νομίσματος απεικονίζει τον φτερωτό Λέοντα του Αγίου Μάρκου, κρατώντας την Αγία Γραφή στα μπροστινά του πόδια.
Δημογραφία.
Όταν τα κεντρικά Επτάνησα καταλήφθηκαν από τους Ενετούς, ο Πληθυσμός τους ήταν πολύ χαμηλός· η Ιθάκη ήταν τελείως ακατοίκητη. Προκειμένου ν' αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα, πραγματοποιήθηκε στα νησιά ένας μικρός Εποικισμός. Ρωμαιοκαθολικοί Ιταλοί από το Terraferma (Ηπειρωτικές Ιταλικές Κτήσεις) κι Ορθόδοξοι Έλληνες από το Stato da Mar (Υπερπόντιες Κτήσεις) μεταφέρθηκαν στα νησιά ως μέρος του Εποικισμού. Ο Πληθυσμός τελικά αυξήθηκε: την περίοδο 1765 - 1766 είχε φτάσει τους 111.439 Κατοίκους, το 1780, ο Πληθυσμός των νησιών ήταν 150.908. 14 χρόνια μετά υπήρχαν 155.770 Κάτοικοι σε όλα τα Επτάνησα.
Γλώσσα κι Εκπαίδευση.
Κατά την Ενετική Εποχή, όλες οι Διοικητικές Πράξεις συντάσσονταν στην Ενετική γλώσσα, την επίσημη γλώσσα του Κράτους. Η Ελληνική γλώσσα εξακολούθησε να ομιλείται από τους Χωρικούς, ενώ τα Ιταλικά (Ενετικά) υιοθετήθηκαν από την Ανώτατη Τάξη και προτιμείτο στις Πόλεις. Έτσι, η Ενετική γλώσσα έγινε, αν όχι η κυρίαρχη γλώσσα των Επτανησίων, τουλάχιστον πιό συχνή. Οι Ενετοί δεν έκαναν πολλά στον Τομέα της Εκπαίδευσης, κυρίως διότι η Μόρφωση δεν ήταν Κρατική, αλλά Ιδιωτική Υπόθεση. Ακόμη, αυτό έγινε σκοπίμως εκ μέρους της Κεντρικής Διοίκησης, ως μέρος της Αποικιακής Πολιτικής της Βενετίας. Άνθρωποι που ανήκαν στις Ανώτερες Τάξεις, αυτή των Ευγενών και των Αστών, ήταν περισσότερο πιθανόν να είναι μορφωμένοι και να έχουν σπουδάσει σ' ένα Ιταλικό Πανεπιστήμιο κ' ιδίως στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας. Η πρώτη Λογοτεχνική Ακαδημία στα νησιά, η Accademia degli Assicurati, που ιδρύθηκε στην Κέρκυρα το 1656 από Ιδιώτες, βασίστηκε στις Ακαδημίες που λειτουργούσαν εκείνη την περίοδο στη Μητρόπολη. Είχε ως έμβλημα δύο βράχους κάτω από έναν φτερωτό Λέοντα, με την επιγραφή His Semper να αιωρείται στον αέρα.
Θρησκεία.
Οι Ενετοί, όντας Καθολικοί, διατήρησαν τα Προνόμια που απολάμβανε ο Καθολικός Κλήρος στα νησιά από την περίοδο της Παλατινής Κομητείας. Οι Ρωμαιοκαθολικοί δεν ήταν μεγάλη Κοινότητα και κατά την Ενετική Περίοδο ήταν κυρίως συγκεντρωμένοι στην Κέρκυρα και στην Κεφαλλονιά. Οι περισσότεροι από αυτούς ήταν απόγονοι Ιταλών Εποίκων, αλλά υπήρχαν και περιπτώσεις αλλαγής Δόγματος από Ορθόδοξους.Σύμφωνα με τον Νόμο, οι Έλληνες Ορθόδοξοι Ιερείς και Μοναχοί έπρεπε να δεχτούν τους Καθολικούς ως ανωτέρους τους, αλλά, οι Ενετοί έβαζαν τα Συμφέροντα της Δημοκρατίας πάνω από τα Συμφέροντα του Βατικανού. Επιπλέον, οι Μεικτοί Γάμοι μεταξύ Καθολικών κι Ορθοδόξων Χριστιανών ήταν επιτρεπτοί. Αυτοί ήταν οι δύο κυριότεροι Παράγοντες γιά την παρακμή του Καθολικισμού στα Επτάνησα.
Οι Εβραίοι ήταν επίσης αυτόχθονη Θρησκευτική Ομάδα στα νησιά κατά την Ενετική Περίοδο, ήταν ακόμη λιγότεροι σε αριθμό από ότι οι Καθολικοί. Το 1797 ο πληθυσμός των Εβραίων στην Κέρκυρα φαίνεται να είναι 2.000. Η Εβραϊκή παρουσία στην Κέρκυρα ανιχνεύεται από τον 12ο - 13ο αιώνα. Στην Κεφαλλονιά υπάρχουν στοιχεία Εβραϊκής παρουσίας στην παλαιά Πρωτεύουσα, το Κάστρο του Αγίου Γεωργίου, από τις αρχές του 17ου αιώνα. Όταν η Πρωτεύουσα του νησιού μεταφέρθηκε στο Αργοστόλι, οι Εβραίοι εγκαταστάθηκαν εκεί. &
Κοινωνική Δομή.
Η Κοινωνική Διαστρωμάτωση της Κοινωνίας είναι ίδια με αυτή της Βενετίας. Όλος ο πληθυσμός χωριζόταν σε 3 Τάξεις· στους Αριστοκράτες (Nobili), στους Αστούς (Citadini) και στον Λαό (Populari).
Επίλογος. Παρακαταθήκη.
Στις παλιές Κτήσεις της Βενετίας, κυρίως στα Επτάνησα, η μνήμη της της Ενετικής Περιόδου είναι βαθιά ριζωμένη στους Κατοίκους, μετά από τόσο καιρό και τόσα γεγονότα. Εξαιτίας της μακράς Ενετικής Περιόδου Κατοχής τα Ήθη κι οι Παραδόσεις των Κατοίκων των Επτανήσων είναι ένα μείγμα Ελληνικών κ' Ιταλικών. Η Ενετική επιρροή απεικονίζεται σε όλες τις πτυχές του Πολιτισμού και της καθημερινής ζωής. Το 1800 που ιδρύθηκε η Επτάνησος Πολιτεία, η σημαία της βασίστηκε στη σημαία της Βενετίας. Η Ιταλική γλώσσα ήταν η επίσημη γλώσσα, μαζί με τα Ελληνικά, τόσο της Επτανήσου Πολιτείας, όσο και του Ηνωμένου Κράτους των Ιονίων Νήσων. Εξαιτίας της θέσης της, η Ιταλική διδασκόταν επίσης στα Σχολεία, μαζί με τα Ελληνικά και τ' Αγγλικά (τα Επτάνησα ήταν Προτεκτοράτο του Ηνωμένου Βασιλείου από το 1815 μέχρι το 1864). Τον Πρώτο Χρόνο της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, παραδείγματος χάριν, τα Ελληνικά διδάσκονταν 4 φορές την εβδομάδα, τα Ιταλικά 3 και τα Αγγλικά 2. Στην Ελληνική Απογραφή του 1907 4.675 άτομα από τα Επτάνησα δήλωσαν ως Δόγμα τους τον Καθολικισμό, το 1,8% του συνολικού Πληθυσμού (254.494), ενώ 2.541 (1%) Επτανήσιοι δήλωσαν την Ιταλική ως τη μητρική τους γλώσσα, κάνοντάς την τη δεύτερη γλώσσα στα Επτάνησα σε αριθμό ομιλητών. Η Ιταλική γλώσσα παραμένει ακόμη δημοφιλής στα νησιά. Αυτά τα πολιτισμικά κατάλοιπα της Ενετικής Περιόδου αποτέλεσαν και το κύριο αίτιο της επιθυμίας του Μουσολίνι να εντάξει τα Ιόνια Νησιά στο Βασίλειο της Ιταλίας. Πριν το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, ο Μουσολίνι είχε εκφράσει την επιθυμία του για Προσάρτηση των Ιονίων Νήσων ως μέρος των ευρύτερων Σχεδίων του γιά μιά Ιταλική Αυτοκρατορία μ' επίκεντρο την Μεσόγειο Θάλασσα. Στις 15 Οκτωβρίου 1940, σε ένα Συμβούλιο που πραγματοποιήθηκε στο Palazzo Venezia, έλαβε την τελική Απόφαση γιά την κατάληψη της Ελλάδας. Αρχικός του στόχος ήταν η κατάληψη της Κέρκυρας, της Ζακύνθου και της Κεφαλλονιάς. Μετά την ολοκληρωτική Κατάκτηση της Ελλάδας, στις αρχές Απριλίου του 1941, οι Εισβολείς διαίρεσαν τα εδάφη της σε 3 Κατοχικές Ζώνες. Οι Ιταλοί κατείχαν το μεγαλύτερο τμήμα της Χώρας, συμπεριλαμβανομένων των Ιονίων Νήσων. Ο Μουσολίνι ενημέρωσε τον Στρατηγό Κάρλο Τζελόσο ότι τα Ιόνια Νησιά θ' αποτελούσαν ξεχωριστή Ιταλική Επαρχία μέσω μίας de facto Προσάρτησης, αλλά οι Γερμανοί δεν ήσαν θετικοί σε ένα τέτοιο σενάριο. Πάραυτα, οι Ιταλικές Αρχές συνέχισαν απρόσκοπτα την προετοιμασία του εδάφους γι' αυτήν την Προσάρτηση. Τελικά, στις 22 Απριλίου του 1941, έπειτα από σειρά συζητήσεων μεταξύ Γερμανικών κ' Ιταλικών Αρχών, ο Γερμανός Führer Αδόλφος Χίτλερ συμφώνησε στο να προχωρήσει η Ιταλία στην de facto Προσάρτηση των νησιών. Έκτοτε, και μέχρι το τέλος του πολέμου, τα νησιά υπέστησαν μία διαδικασία Ιταλοποίησής τους σε όλους τους Τομείς, από την Τοπική τους Διοίκηση έως την Τοπική τους Οικονομία.
Η Περίοδος της Ενετικής Κυριαρχίας σ' Ελληνικά εδάφη είναι γνωστή ως Ενετοκρατία ή Βενετοκρατία. Γενικά, θεωρείται πως η Βενετική Περίοδος στα Επτάνησα ήταν ήπια, ειδικά σε σχέση με την παράλληλη Τουρκοκρατία στις υπόλοιπες Ελληνόφωνες Περιοχές (Η Ενετοκρατία στον Ελλαδικό Χώρο -Ενετική Κυριαρχία. Η χρήση του όρου κι άλλων παρόμοιων χαρακτηρίζεται ως ελλιπής κι ανεπαρκής, καθώς αντανακλά μία μόνο πλευρά των σχέσεων των Κατακτητών με τους Κατεκτημένου- ξεκίνησε στις 13 Απριλίου του 1204, όταν κατακτήθηκε η Κωνσταντινούπολη από Ενετούς και Φράγκους Ιππότες στην διάρκεια της 4ης Σταυροφορίας. Οι Ενετοί πήραν στην κατοχή τους νευραλγικά σημεία: Εμπορικούς Σταθμούς και λιμάνια στ' ανατολικά Βαλκάνια, όπως ήταν το Δυρράχιο, τα Επτάνησα, η Ναύπακτος, η Πύλος, η Μεθώνη, η Κορώνη, η Πάτρα, η Κόρινθος, το Άργος, το Ναύπλιο, η Κρήτη, η Κάρπαθος, η Κάσος, η Αστυπάλαια, οι Κυκλάδες, η Αθήνα, η Εύβοια, η Τένεδος, η Καλλίπολη, η Ραιδεστός. Στον Εύξεινο Πόντο, η Cetatea Alba -το Belgorod της Μολδαβίας- κι η Τάνα -στην Αζοφική Θάλασσα-. Επίσης, τα 3/8 της Κωνσταντινούπολης, συμπεριλαμβανομένης και της Αγίας Σοφίας. Αργότερα, στις Κτήσεις τους προστέθηκε κι η Κύπρος το 1489, δημιουργώντας την πρώτη Αποικιακή Αυτοκρατορία του Μεσαίωνα). Στη διάρκεια της Ενετικής Περιόδου ο Διοικητής των Επτανήσων ήταν ο Provveditore generale da Mar (Γενικός Προβλεπτής της Θάλασσας), ο οποίος διέμενε στην Κέρκυρα. Επιπροσθέτως, οι Αρχές κάθε νησιού διακρινόταν στις Ενετικές και στις Εγχώριες Αρχές. Αυτήν την Περίοδο η Οικονομία των νησιών βασιζόταν κυρίως στην εξαγωγή Τοπικών Προϊόντων: κυρίως σταφίδων, ελαιόλαδου και κρασιού, ενώ η Βενετική Λίρα, το νόμισα της Μητρόπολης, ήταν επίσης το νόμισα των νήσων. Κάποια στοιχεία του Ενετικού Πολιτισμού ενσωματώθηκαν στον Επτανησιακό Πολιτισμό. Η Ιταλική γλώσσα, παραδείγματος χάριν, η οποία εισήχθη στα νησιά κατά την Ενετική Περίοδο ως επίσημη γλώσσα κι υιοθετήθηκε από την Ανώτατη Τάξη, είναι ακόμη δημοφιλής στα νησιά.
Η Κεφαλονιά, το μεγαλύτερο νησί του Αρχιπελάγους, κυριαρχείται από τους ορεινούς όγκους του. Το νησί πέρασε στην επικαιρότητα τα τελευταία χρόνια με το γύρισμα της ταινίας Το Μαντολίνο του Λοχαγού Κορέλι (Captain Corelli's Mandolin, 2001), με Πρωταγωνιστές τον Νίκολας Κέιτζ και την Πενέλοπε Κρουζ. Πριν αποσπάσει την προσοχή του Χόλλυγουντ η Κεφαλονιά ήταν μιά ωραία κοιμωμένη, ανάμεσα στα Ελληνικά νησιά, με σχετικά περιορισμένο αριθμό καταλυμάτων κι ελάχιστη προβολή. Σήμερα, το νησί φιλοξενεί κάθε Καλοκαίρι Διασημότητες όπως η Μαντόνα, ο Στήβεν Σπίλμπεργκ κι ο Τομ Κρουζ.
Η Κέρκυρα είναι η πιό Κοσμοπολίτικη από τα Επτάνησα. Το νησί είχε την τύχη να μην καταστραφεί από τους καταστροφικούς σεισμούς του Ιονίου Ρήγματος κι ειδικά από τους σεισμούς του 1953, που συγκλόνισαν τα νότια Επτάνησα. Έτσι, η Κέρκυρα διατηρεί την Ενετική γοητεία της, εμπλουτισμένη από την επιρροή που άσκησε η σύντομη Γαλλική Κατοχή κι η 50χρονη Βρεταννική Κυριαρχία.
Η Ζάκυνθος, το νοτιότερο νησί των Επτανήσων, ήταν το αγαπημένο νησί των Ενετών, το Φιόρο του Λεβάντε. Το Τζάντε, όπως λέγεται επίσης το νησί, έχει τις καλύτερες παραλίες των Ιονίων κι η Πρωτεύουσά του, η Χώρα της Ζακύνθου, έχει το μεγαλύτερο φυσικό λιμάνι της δυτικής Ελλάδος, κάτω από έναν εντυπωσιακό βράχο, τον Μπόχαλη, πάνω στον οποίο ο Διονύσιος Σολωμός έγραψε τον Ύμνο στην Ελευθερία, τον Ελληνικό Εθνικό Ύμνο. Η Ζάκυνθος αποτελεί ένα από τα ομορφότερα νησιά της Ελλάδας και μαζί με την Κέρκυρα είναι τα δύο πιό ανεπτυγμένα στον Τομέα του Τουρισμού νησιά του Ιονίου, φιλοξενώντας χιλιάδες Τουρίστες κάθε χρόνο.
Η Λευκάδα, η οποία ονομαζόταν Αγιά Μαύρα (Santa Maura) από τους Ενετούς, είναι το νησί των Ποιητών. Από την Λευκάδα κατάγονταν οι Ποιητές Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, Άγγελος Σικελιανός, Νάνος Βαλαωρίτης κι ο Εθνικός Ποιητής της Ιαπωνίας Λευκάδιος Χερν (Κοϊζούμι Γιακούμο, 小泉八雲). Στη Λευκάδα βρίσκεται κι ο Σκορπιός Λευκάδας. Οι παραλίες τις Λευκάδας είναι ξακουστές γιά τα γαλάζια νερά τους κι έχουν βραβευτεί πολλές φορές.
Τα Κύθηρα, νησί γνωστό και με την παλαιότερη Ενετική ονομασία Τσιρίγο (Cerigo), είναι, κατά τη Μυθολογία, το νησί της Θεάς Ουράνιας Αφροδίτης και του Έρωτα. Βρίσκεται στη Νότιο Ελλάδα, στα νότια της Πελοποννήσου, νοτιότερα της Ελαφόνησου και του κάβο Μαλιά. Το κλίμα των Κυθήρων είναι εύκρατο Μεσογειακό. Η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι περίπου + 20 °C. Στο νησί υπάρχει ένα μεγάλο πλήθος από αξιοθέατα, με κυριότερο τα πολυάριθμα και διάσπαρτα σε μικρή απόσταση το ένα από το άλλο, παραδοσιακά χωριά και το λοφώδες τοπίο. Υπάρχουν πολλά Βυζαντινά κι Ενετικά Μνημεία και μερικά Αγγλικά. Τα κυριότερα αξιοθέατα είναι η Χώρα, το Καψάλι, η Παλαιόχωρα, ο Μυλοπόταμος κι ο Αυλέμονας. Αξιοπρόσεκτα είναι τα Μεσαιωνικά Αρωνιάδικα, η αλληλουχία παραδοσιακών χωριών στο κέντρο του νησιού, η γέφυρα στο Κατούνι, που κατασκευάστηκε από τους Άγγλους το 1829 κι ήταν η μεγαλύτερη στο είδος της στην Ελλάδα, στο νησί υπάρχει μεγάλο πλήθος από παλαιούς Ναούς και Μονές από τον 13ο αιώνα κι ύστερα. 3 Μονές, η Παναγία η Μυρτιδιώτισσα, Προστάτις του νησιού, η Αγία Μόνη κι η Αγία Ελέσσα, βρίσκονται σε αντικρυστές κορυφές βουνών. Σε 3 σημεία υπάρχουν Ναοί μέσα σε σπήλαια.
Η Ιθάκη είναι το μικρότερο, μετά τους Παξούς, νησί των Επτανήσων και βρίσκεται στα νότια της Λευκάδας και στα βορειοανατολικά της Κεφαλονιάς. Χαρακτηριστικό του νησιού είναι τ' άγονα εδάφη του κι η λειψυδρία, που εμποδίζουν την Ανάπτυξη τη Γεωργίας. Το νησί στηρίζεται οικονομικά κυρίως από τον Τουρισμό και την Αλιεία. Τ' όνομα του νησιού είναι γνωστό από την Αρχαιότητα, καθώς αναφέρεται στην Οδύσσεια, κάποιες νεότερες μελέτες όμως αμφισβητούν κατά πόσο η σημερινή Ιθάκη ταυτίζεται με την Ομηρική. Η γενική εκτίμηση των Ειδικών δέχεται την ταύτιση της σημερινής με την Ομηρική Ιθάκη, εξηγώντας ότι οι διαφορές από την περιγραφόμενη τοπογραφία στην Οδύσσεια προέκυψαν είτε λόγω άγνοιας της τοπογραφίας του νησιού από τον Ποιητή είτε λόγω Ποιητικής Αδείας. &
Οι Παξοί είναι μια συστάδα μικρών νησιών και βραχονησίδων, τα μεγαλύτερα από τα οποία είναι οι Παξοί κι οι Αντίπαξοι. Βρίσκονται 7 μίλια νότια της Κέρκυρας, σε απόσταση 8 μιλίων από τις Ηπειρωτικές ακτές και σε απόσταση 12 μιλιών από την Πάργα. Το σχήμα των Παξών είναι μακρόστενο, μοιάζει με σαύρα, το ίδιο και των Αντιπάξων. Τα δύο νησιά καλύπτουν έκταση 19 τ.χ. το πρώτο και 3 τ.χ. το δεύτερο. Απέραντος ελαιώνας οι Παξοί και μεγάλος αμπελώνας οι Αντίπαξοι. Οι ανατολικές ακτές των Παξών είναι ομαλές, ενώ οι δυτικές απότομες, με αξιόλογους σχηματισμούς: σπήλαια, αψίδες, θόλους, κατακόρυφους γκρεμούς. Πρωτεύουσα των Παξών είναι ο Γάιος, ένα γραφικό χωριό χτισμένο στο λιμάνι, που προστατεύεται από δύο νησάκια, τον Άγιο Νικόλαο και τη Παναγία. Στη βόρεια πλευρά βρίσκεται η Λάκκα και στην ανατολική παραλία ο γραφικός Λογγός. Σήμερα οι Παξοί έχουν περίπου 2300 μόνιμους κατοίκους , ενώ το Καλοκαίρι δέχονται περισσότερους από 200.000 Επισκέπτες.
Χρονολόγιο: 1185-1479: Τα κεντρικά νησιά διαμορφώνουν την Παλατινή Κομητεία της Κεφαλονιάς και της Ζακύνθου, μέρος πρώτα του Βασιλείου της Σικελίας, και μετά του Δεσποτάτου της Ηπείρου και του Πριγκιπάτου της Αχαΐας. 1214-1386: η Κέρκυρα μέρος του Δεσποτάτου της Ηπείρου (1214-1257) και μετά του Βασιλείου της Νάπολης των Ανδηγαυών. 1238-1797: τα Επτάνησα υπό την Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας, Serenissima Repubblica di Venezia, τα Κύθηρα από το 1238, η Κέρκυρα το 1386, η Ζάκυνθος το 1485, η Κεφαλονιά το 1500, η Ιθάκη το 1503 κι η Λευκάδα το 1718 (και τα 4 κεντρικά νησιά μέρος υπό Οθωμανική κυριαρχία γιά κάποια χρόνια).
Τα Επτάνησα ήταν Θαλάσσιες Υπερπόντιες Κτήσεις της Ενετικής Δημοκρατίας από τα μέσα του 14ου ως τα τέλη του 18ου αιώνα. Η κατάκτηση των νησιών ήταν σταδιακή. Το πρώτο νησί που κατακτήθηκε ήταν τα Κύθηρα και το γειτονικό νησίδιο των Αντικυθήρων (τα Κύθηρα και τ' Αντικύθηρα τους ενδιέφεραν λόγω της στρατηγικής τους θέσης ως είσοδος στο Αιγαίο, πάνω στο πέρασμα όλων των Εμπορικών και των Πολεμικών πλοίων. Τα Κύθηρα ονομάστηκαν τότε Τσιρίγο -παραφθορά της ονομασίας των Κυθήρων- και τ' Αντικύθηρα ονομάστηκαν με υποκοριστικό Τσιριγότο -το μικρό Τσιρίγο- κι όχι Αντιτσιρίγο, δηλαδή το νησί έναντι των Κυθήρων), το 1386, η Κέρκυρα εντάχθηκε εκουσίως στις Κτήσεις της Βενετίας. Πολύ αργότερα οι Ενετοί κατέλαβαν τη Ζάκυνθο το 1485, την Κεφαλλονιά το 1500 και την Ιθάκη το 1503. Η κατάληψη των Επτανήσων ολοκληρώθηκε με την κατάκτηση της Λευκάδας, το 1718. Καθένα από τα νησιά παρέμεινε μέρος του Ενετικού Stato da Màr μέχρι τη διάλυση της Δημοκρατίας της Βενετίας από τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη, το 1797. Τα Επτάνησα αναφέρονταν, συλλογικά και καθένα ξεχωριστά με διάφορα ονόματα. Μετά από την ανακατάληψη της Κεφαλλονιάς από τη Βενετία στις 24 Δεκεμβρίου 1500, η Διοίκηση της άμυνας των νησιών ανατέθηκε σ' έναν Αξιωματούχο μ' Έδρα την Κέρκυρα. Αυτό αναφερόταν ως Γενικός Προβλεπτής των Τριών Νήσων (Provveditore Generale delle Tre Isole). Ο όρος Τρεις Νήσοι αναφέρεται στην Κέρκυρα, την Κεφαλλονιά και τη Ζάκυνθο, τα 3 μεγαλύτερα από τα νησιά. Το Βενετικό αντίστοιχο του ονόματος Ιόνια Νησιά είναι Ixołe Jonie και το Ιταλικό Isole Ionie (τα 7 κύρια νησιά από το πιό βόρειο στο πιο νότιο, συμπεριλαμβανομένων και των Ιταλικών ονομάτων τους: Κέρκυρα (Corfù), Παξοί (Passo), Λευκάδα (Santa Maura, Lèucade), Κεφαλλονιά (Cefalonia), Ιθάκη (Itaca, Val di Compare, Piccola Cefalonia), Ζάκυνθος (Zante, Zacinto) & Κύθηρα (Cerigo).
Τα Κύθηρα και η Λευκάδα ονομάζονταν και Çuha Adası ή Çuka Adası κι Ayamavra αντιστοίχως από τους Οθωμανούς κατά την Οθωμανική Περίοδο Κατοχής τους).
Τα Επτάνησα περιήλθαν υπό Νορμανδική και Ενετική κυριαρχία τον 12ο - 13ο αιώνα κι αργότερα γνώρισαν σύντομη Τουρκική Κατοχή στα τέλη του 15ου αιώνα. Ο Στρατός του Ναπολέοντα κι η Βρετανική Αυτοκρατορία άφησαν τα σημάδια τους στα νησιά, σε συνδυασμό με τη μακροχρόνια Ιταλική Κατοχή, πριν από την προσάρτησή τους από την Ελλάδα, το 1863, σαν δώρο από την Βασίλισσα Βικτωρία προς τον νέο Βασιλιά της χώρας, Δανό Πρίγκηπα Γεώργιο Α΄.
Μετά την Τέταρτη Σταυροφορία και την υπογραφή της Partitio Terrarum Imperii Romaniae, της Συνθήκης Διανομής των Εδαφών της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, η Κέρκυρα βρέθηκε υπό Ενετική κυριαρχία. Το 1207, ο Δόγης Πιέτρο Τζάνι παραχώρησε το νησί ως Φέουδο σε 10 Ενετούς αριστοκράτες, με την προϋπόθεση ότι θα επιδείξουν αφοσίωση στη Βενετική Δημοκρατία κι ότι θα πληρώνουν Φόρους. Η Κέρκυρα πέρασε στο Δεσποτάτο της Ηπείρου το 1214. Το 1257 κατακτήθηκε από τον Μάνφρεντ της Σικελίας, ο οποίος τοποθέτησε εκεί Επικεφαλής των Ανατολικών Κτήσεών του τον Ναύαρχο Φιλίπ Σινάρ. Μετά την ήττα του Μανφρέντ στη Μάχη του Μπενεβέντο και την υπογραφή της Συνθήκης του Βιτέρμπο, στις 27 Μαΐου 1267, η Κέρκυρα έγινε Κτήση του Ανδεγαυικού Βασιλείου της Νάπολης. Τα υπόλοιπα νησιά συνέχισαν ν' αποτελούν μέρος της Παλατινής Κομητείας, η οποία διοικείτο από 3 Οικογένειες: την Οικογένεια των Ορσίνι, τον Οίκο των Ανδεγαυών και την Οικογένεια των Τόκκων. Η διοίκηση των Τόκκων διήρκεσε 122 χρόνια, μέχρι το 1479, όταν οι Οθωμανοί κατέλαβαν την Κεφαλλονιά, τη Ζάκυνθο και την Ιθάκη.
Ενετική κατάληψη.
Στις 13 Φεβρουαρίου 1386 η Κέρκυρα έγινε γι' ακόμη μία φορά Ενετική Κτήση, μέχρι το τέλος της Δημοκρατίας, το 1797. Η Ενσωμάτωση στις Κτήσεις της Βενετίας έγινε οικειοθελώς από τους Πολίτες της Κέρκυρας. Στις 10 Μαΐου, οι Κερκυραίοι διόρισαν 5 Πρεσβευτές να θέσουν τις Υπηρεσίες τους στην Ενετική Γερουσία. Οι Οθωμανοί έκαναν αρκετές προσπάθειες να καταλάβουν την Κέρκυρα, η πρώτη από τις οποίες ήταν το 1537. Αυτή η επίθεση οδήγησε τη Βενετία σε Συμμαχία με τον Πάπα και τον Κάρολο Κουίντο εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, γνωστή ως Ιερή Συμμαχία. Μιά άλλη ανεπιτυχής επίθεση των Οθωμανών ήταν αυτή του Ιουλίου του 1716.
Μετά τον διαμελισμό των εδαφών της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας το 1204, τα Κύθηρα έπεσαν σ' Ενετικά χέρια· Η Βενετία έστειλε εκεί το Μάρκο Βενιέρι, το 1207. Τα Κύθηρα και τ' Αντικύθηρα αποτέλεσαν μέρος του Ενετικού Stato da Mar γιά πρώτη φορά το 1363, τ' οποίο ακολούθησε μία διακοπή από την τρίχρονη Τουρκική Κατοχή, μεταξύ 1715 - 1718. Με την υπογραφή της Συνθήκης του Πασάροβιτς τα Κύθηρα και τα γειτονικά Αντικύθηρα πέρασαν στην Ενετική Δημοκρατία κι έμειναν κάτω από την Κυριαρχία της μέχρι την διάλυσή της, το 1797.
Η Τουρκική Κατοχή των 3 νησιών: της Κεφαλλονιάς, της Ζακύνθου και της Ιθάκης, ήταν βραχύβια. Το 1481, 2 χρόνια μετά την έναρξη της Τουρκικής Κατοχής, ο Αντόνιο Τόκκο, εισέβαλε και κατέλαβε γιά λίγο την Κεφαλλονιά και τη Ζάκυνθο, αλλά σύντομα απομακρύνθηκε από τους Ενετούς. Η Ζάκυνθος επανακτήθηκε επίσημα από τους Ενετούς το 1485. Έπειτα, η Κεφαλλονιά, μετά από 16 χρόνια Τουρκικής Κατοχής (1484–1500), εντάχθηκε στο Stato da Mar στις 24 Δεκεμβρίου 1500, μετά την Πολιορκία του Αγίου Γεωργίου. Εντέλει, η Ιθάκη, ακολουθώντας την τύχη της Κεφαλλονιάς, καταλήφθηκε από τους Ενετούς το 1503.
Η Λευκάδα, τμήμα του Δεσποτάτου της Ηπείρου από την ίδρυσή του το 1205, εντάχθηκε στην Παλατινή Κομητεία της Κεφαλλονιάς από τον Λεονάρδο το 1362. Το Δεσποτάτο της Ηπείρου ήταν μιά από τις 3 Εξόριστες Βυζαντινές Αυτοκρατορίες, ένα από τα 3 Ελληνικά Διάδοχα Κράτη που δημιουργήθηκαν μετά την Τέταρτη Σταυροφορία το 1204. Ακολουθώντας την τύχη των υπόλοιπων κεντρικών Επτανήσων, καταλήφθηκε από τους Τούρκους το 1479 κι έπειτα από τους Ενετούς το 1502. Η Ενετική Κατοχή δεν κράτησε γιά πολύ, καθώς η Λευκάδα δόθηκε πίσω στους Οθωμανούς έναν χρόνο αργότερα. Η Τουρκική Κατοχή της Λευκάδας διήρκεσε, από το 1479 έως το 1684, όταν ο Φραντζέσκο Μοροζίνι επιτέθηκε κι υπέταξε το νησί στη διάρκεια του Πολέμου του Μωρέα. Η Λευκάδα δεν έγινε επίσημα Ενετική μέχρι το 1718, με την υπογραφή της Συνθήκης του Πασάροβιτς.
Διάλυση της Δημοκρατίας.
Ο Ναπολέων Βοναπάρτης κήρυξε πόλεμο ενάντια στη Βενετία στις 3 Μαΐου 1797. Η υπογραφή της Συνθήκη του Καμποφόρμιο, στις 17 Οκτωβρίου 1797, συνετέλεσε στη διάλυση της Δημοκρατίας της Βενετίας και στο διαμελισμό των Εδαφών της μεταξύ της Γαλλίας και της Αυστρίας. Τα Εδάφη του Terraferma μέχρι τον ποταμό Αδίγης, η ίδια η πόλη κι οι Βαλκανικές Κτήσεις της Ίστριας και της Δαλματίας παραχωρήθηκαν στην Αυστρία. Τα Επτάνησα, τμήμα των Θαλάσσιων Κτήσεων, παραχωρήθηκαν στη Γαλλία. Ο Ναπολέων οργάνωσε τα νησιά σε 3 Διαμερίσματα (Départements): Corcyre, Ithaque και Mer-Égée. Το πρώτο Διαμέρισμα συμπεριελάμβανε την Κέρκυρα και τους Παξούς, καθώς επίσης και τις πρώην Βενετικές Κτήσεις της Βουθρωτού και της Πάργας, που βρίσκονται στην Ήπειρο. Το δεύτερο αποτελείτο από τα νησιά της Κεφαλλονιάς, της Ιθάκης και της Λευκάδας, ενώ η Ζάκυνθος και τα Κύθηρα ήταν τμήμα του τρίτου Διαμερίσματος. Η Γαλλική Κατοχή δεν διήρκεσε πολύ, καθώς Η Ρωσική Αυτοκρατορία συμμάχησε με την Οθωμανική Αυτοκρατορία τον Σεπτέμβριο του 1798 και το 1799 με μία Ρωσο-Οθωμανική Ναυτική Εκστρατεία κατέλαβε τα νησιά. Με την υπογραφή μίας συνθήκης μεταξύ της Ρωσίας και της Υψηλής Πύλης στις 21 Μαρτίου 1800, ιδρύθηκε μιά ανεξάρτητη Νησιωτική Δημοκρατία υπό την Προστασία και των δυό Αυτοκρατοριών. Τ' όνομα του νέου Κράτους συμφωνήθηκε να είναι "Επτάνησος Πολιτεία" και περιελάμβανε όλα τα Εδάφη των 3 πρώην Γαλλικών Διαμερισμάτων, εξαιρουμένων των ηπειρωτικών Κτήσεων της Πάργας, της Πρέβεζας, της Βόνιτσας και του Βουθρωτού. Με τη Συνθήκη του Τιλσίτ το 1807, τα νησιά δόθηκαν πίσω στη Γαλλία από τη Ρωσία. Τον Οκτώβριο του 1809, η Μεγάλη Βρεταννία έλαβε υπό την Κατοχή της όλα τα νησιά εκτός της Κέρκυρας, η οποία παραδόθηκε από τους Γάλλους το 1814. Το 1815, τα Επτάνησα έγιναν Βρετανική Αποκία υπό το όνομα Ηνωμένον Κράτος των Ιονίων Νήσων.
Διοίκηση.
Ο Πολιτικός και Στρατιωτικός Διοικητής των Επτανήσων ήταν ο Provveditore Generale da Mar (Γενικός Προβλεπτής της Θάλασσας), ο οποίος διέμενε στη Κέρκυρα κι είχε την Ανώτατη Ηγεσία του Ενετικού Πολεμικού Στόλου. Τα πρώτα χρόνια της Ενετικής Κυριαρχίας ο Προβλεπτής εκλεγόταν μόνο σε περιπτώσεις ανάγκης και σε μερικές περιστάσεις εν καιρώ ειρήνης και διοριζόταν ως Provveditore Generale delle tre Isole, "Γενικός Προβλεπτής των Τριών Νήσων".
Οι Aρχές σε κάθε νησί διακρίνονταν σε δύο είδη: στις Ενετικές, που καταλαμβάνονταν από Ενετούς κι αντιπροσώπευαν το Κυρίαρχο Κράτος, την πολιτική και στρατιωτική του Δύναμη πάνω στα νησιά κι οι Εγχώριες Αρχές που διορίζονταν από το Κοινοτικό Συμβούλιο (Consiglio della Comunità). Οι Ενετοί διορίζονταν από το Μεγάλο Συμβούλιο της Βενετίας. Υπήρχαν 3 Αξιωματούχοι που συγκροτούσαν το Reggimento, τη Διοίκηση, κάθε νησιού. Ο Επικεφαλής του Reggimento είχε τον τίτλο του Provveditore (Προβλεπτής) σε όλα τα νησιά εκτός της Κέρκυρας, όπου αποκαλείτο Bailo. Τους τίτλους αυτούς μπορούσαν να κατέχουν μόνο Ευγενείς. Οι κατώτεροι Ενετοί Αξιωματούχοι ήταν οι Consiglieri (Σύμβουλοι), δύο σε κάθε νησί, που εκτελούσαν διοικητικά και δικαστικά καθήκοντα μαζί με τον Provveditore κάθε νησιού. Οι αρμοδιότητες των Provveditore περιελάμβαναν επίσης ασφάλεια από εχθρικές επιδρομές, Φορολόγηση, Θρησκευτικά κι άλλα θέματα.
Στην Κέρκυρα, οι Ενετικές Αρχές περιελάμβαναν έναν Bailo, έναν Provveditore κι έναν Capitano, δύο Consiglieri, έναν Capitano della Cittadella και έναν Castellano della fortezza. Στην Κεφαλλονιά και στη Ζάκυνθο υπήρχαν ένας Provveditore και δύο Consiglieri. Το 1595, ένας άλλος Provveditore διορίστηκε στο Φρούριο της Άσσου (Fortezza d'Asso), στην Κεφαλλονιά. Όταν ενσωματώθηκε κι η Λευκάδα ένας Provveditore Ordinario κι ένας Provveditore Straordinario έγιναν οι Αντιπρόσωποι της Βενετίας στο νησί. Στα Κύθηρα, το Reggimento αποτελείτο από έnαν Provveditore κι από έναν Castellano. Οι Εγχώριες Αρχές σε κάθε νησί περιελάμβαναν το Consiglio Maggiore (Μεγάλο Συμβούλιο) και το Consiglio Minore (Μικρό Συμβούλιο), το οποίο απαρτιζόταν από Μέλη της Τοπικής Αριστοκρατίας.
Υπήρχαν 10 Φρούρια σε όλα τα νησιά, μ' ένα σε κάθε νησί που χρησίμευε ως Πρωτεύουσα. Στην Κέρκυρα υπήρχαν 3 Φρούρια: 2 μέσα στην πόλη της Κέρκυρας (Παλαιό και Νέο Φρούριο, Fortezza Vecchia και Fortezza Nuova) και το Αγγελόκαστρο. Στην Κεφαλλονιά υπήρχαν 2, το Κάστρο του Αγίου Γεωργίου ή Φρούριο της Κεφαλλονιάς (Città di Cefalonia) και το Φρούριο της Άσσου (Fortezza d'Asso) στο βόρειο μέρος.
Οικονομία.
Κατά την Περίοδο της Ενετικής Κυριαρχίας η Επτανησιακή Οικονομία βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στην εξαγωγή Τοπικών Προϊόντων. Το πιό σημαντικό από τ' Αγροτικά Προϊόντα της Κέρκυρας ήταν το ελαιόλαδο. Στην Κεφαλλονιά και στη Ζάκύνθο οι κυριότερες Εξαγωγές αφορούσαν τις σταφίδες, το ελαιόλαδο και το κρασί. Ένα από τα σημαντικότερα Προϊόντα που εξάγονταν από όλα τα νησιά ήταν το ελαιόλαδο. Ελαιώνες είχαν φυτευτεί σε όλα τα νησιά κατά τη διάρκεια της Ενετικής Περιόδου, καθώς το ελαιόλαδο ήταν σημαντικό γιά την Οικονομία της Βενετίας. Παρά το γεγονός ότι η Παραγωγή ήταν επιτυχής, η Δημοκρατία επέτρεπε την Εξαγωγή του ελαιολάδου μόνο στη Βενετία. Στατιστικά τα έτη 1766 - 1770 δείχνουν 1.905.917 ελιές στην Κέρκυρα, 113.161 στη Ζάκυνθο, 38.516 στην Κεφαλλονιά, 44.146 την Λευκάδα και 31.884 στα Κύθηρα.
Μολαταύτα, η Εξαγωγή σταφίδας ήταν το σημαντικότερο Εξαγώγιμο Προϊόν κατά την Ενετική Περίοδο. Μέχρι τις αρχές του 18ου αιώνα, η Ζάκυνθος, η Κεφαλλονιά κι ένα μέρος της Ιθάκης είχαν γίνει ένα σημαντικό Κέντρο του Εμπορίου σταφίδας. Εξαιτίας του άγριου Ανταγωνισμού μεταξύ Βενετίας και Ηνωμένου Βασιλείου, η Ενετοί απαγόρευσαν την Ελεύθερη Εξαγωγή Σταφίδας από τα νησιά. Έν' άλλο Μέτρο ήταν ο Nuova Imposta, ένας βαρύς Εξαγωγικός Δασμός γιά τα ξένα πλοία. Το Νόμισμα των νησιών κατά την Ενετική Περίοδο ήταν η Ενετική Λίρα, όπως και στη Βενετία. Υπήρχε μιά Ειδική Κυκλοφορία γιά τα Επτάνησα: από τη μία πλευρά του νομίσματος υπήρχε η πλήρης ή η σύντομη επιγραφή CORFU/CEFALONIA/ZANTE σε τρεις γραμμές. Η άλλη πλευρά του νομίσματος απεικονίζει τον φτερωτό Λέοντα του Αγίου Μάρκου, κρατώντας την Αγία Γραφή στα μπροστινά του πόδια.
Δημογραφία.
Όταν τα κεντρικά Επτάνησα καταλήφθηκαν από τους Ενετούς, ο Πληθυσμός τους ήταν πολύ χαμηλός· η Ιθάκη ήταν τελείως ακατοίκητη. Προκειμένου ν' αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα, πραγματοποιήθηκε στα νησιά ένας μικρός Εποικισμός. Ρωμαιοκαθολικοί Ιταλοί από το Terraferma (Ηπειρωτικές Ιταλικές Κτήσεις) κι Ορθόδοξοι Έλληνες από το Stato da Mar (Υπερπόντιες Κτήσεις) μεταφέρθηκαν στα νησιά ως μέρος του Εποικισμού. Ο Πληθυσμός τελικά αυξήθηκε: την περίοδο 1765 - 1766 είχε φτάσει τους 111.439 Κατοίκους, το 1780, ο Πληθυσμός των νησιών ήταν 150.908. 14 χρόνια μετά υπήρχαν 155.770 Κάτοικοι σε όλα τα Επτάνησα.
Γλώσσα κι Εκπαίδευση.
Κατά την Ενετική Εποχή, όλες οι Διοικητικές Πράξεις συντάσσονταν στην Ενετική γλώσσα, την επίσημη γλώσσα του Κράτους. Η Ελληνική γλώσσα εξακολούθησε να ομιλείται από τους Χωρικούς, ενώ τα Ιταλικά (Ενετικά) υιοθετήθηκαν από την Ανώτατη Τάξη και προτιμείτο στις Πόλεις. Έτσι, η Ενετική γλώσσα έγινε, αν όχι η κυρίαρχη γλώσσα των Επτανησίων, τουλάχιστον πιό συχνή. Οι Ενετοί δεν έκαναν πολλά στον Τομέα της Εκπαίδευσης, κυρίως διότι η Μόρφωση δεν ήταν Κρατική, αλλά Ιδιωτική Υπόθεση. Ακόμη, αυτό έγινε σκοπίμως εκ μέρους της Κεντρικής Διοίκησης, ως μέρος της Αποικιακής Πολιτικής της Βενετίας. Άνθρωποι που ανήκαν στις Ανώτερες Τάξεις, αυτή των Ευγενών και των Αστών, ήταν περισσότερο πιθανόν να είναι μορφωμένοι και να έχουν σπουδάσει σ' ένα Ιταλικό Πανεπιστήμιο κ' ιδίως στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας. Η πρώτη Λογοτεχνική Ακαδημία στα νησιά, η Accademia degli Assicurati, που ιδρύθηκε στην Κέρκυρα το 1656 από Ιδιώτες, βασίστηκε στις Ακαδημίες που λειτουργούσαν εκείνη την περίοδο στη Μητρόπολη. Είχε ως έμβλημα δύο βράχους κάτω από έναν φτερωτό Λέοντα, με την επιγραφή His Semper να αιωρείται στον αέρα.
Θρησκεία.
Οι Ενετοί, όντας Καθολικοί, διατήρησαν τα Προνόμια που απολάμβανε ο Καθολικός Κλήρος στα νησιά από την περίοδο της Παλατινής Κομητείας. Οι Ρωμαιοκαθολικοί δεν ήταν μεγάλη Κοινότητα και κατά την Ενετική Περίοδο ήταν κυρίως συγκεντρωμένοι στην Κέρκυρα και στην Κεφαλλονιά. Οι περισσότεροι από αυτούς ήταν απόγονοι Ιταλών Εποίκων, αλλά υπήρχαν και περιπτώσεις αλλαγής Δόγματος από Ορθόδοξους.Σύμφωνα με τον Νόμο, οι Έλληνες Ορθόδοξοι Ιερείς και Μοναχοί έπρεπε να δεχτούν τους Καθολικούς ως ανωτέρους τους, αλλά, οι Ενετοί έβαζαν τα Συμφέροντα της Δημοκρατίας πάνω από τα Συμφέροντα του Βατικανού. Επιπλέον, οι Μεικτοί Γάμοι μεταξύ Καθολικών κι Ορθοδόξων Χριστιανών ήταν επιτρεπτοί. Αυτοί ήταν οι δύο κυριότεροι Παράγοντες γιά την παρακμή του Καθολικισμού στα Επτάνησα.
Οι Εβραίοι ήταν επίσης αυτόχθονη Θρησκευτική Ομάδα στα νησιά κατά την Ενετική Περίοδο, ήταν ακόμη λιγότεροι σε αριθμό από ότι οι Καθολικοί. Το 1797 ο πληθυσμός των Εβραίων στην Κέρκυρα φαίνεται να είναι 2.000. Η Εβραϊκή παρουσία στην Κέρκυρα ανιχνεύεται από τον 12ο - 13ο αιώνα. Στην Κεφαλλονιά υπάρχουν στοιχεία Εβραϊκής παρουσίας στην παλαιά Πρωτεύουσα, το Κάστρο του Αγίου Γεωργίου, από τις αρχές του 17ου αιώνα. Όταν η Πρωτεύουσα του νησιού μεταφέρθηκε στο Αργοστόλι, οι Εβραίοι εγκαταστάθηκαν εκεί. &
Κοινωνική Δομή.
Η Κοινωνική Διαστρωμάτωση της Κοινωνίας είναι ίδια με αυτή της Βενετίας. Όλος ο πληθυσμός χωριζόταν σε 3 Τάξεις· στους Αριστοκράτες (Nobili), στους Αστούς (Citadini) και στον Λαό (Populari).
Επίλογος. Παρακαταθήκη.
Στις παλιές Κτήσεις της Βενετίας, κυρίως στα Επτάνησα, η μνήμη της της Ενετικής Περιόδου είναι βαθιά ριζωμένη στους Κατοίκους, μετά από τόσο καιρό και τόσα γεγονότα. Εξαιτίας της μακράς Ενετικής Περιόδου Κατοχής τα Ήθη κι οι Παραδόσεις των Κατοίκων των Επτανήσων είναι ένα μείγμα Ελληνικών κ' Ιταλικών. Η Ενετική επιρροή απεικονίζεται σε όλες τις πτυχές του Πολιτισμού και της καθημερινής ζωής. Το 1800 που ιδρύθηκε η Επτάνησος Πολιτεία, η σημαία της βασίστηκε στη σημαία της Βενετίας. Η Ιταλική γλώσσα ήταν η επίσημη γλώσσα, μαζί με τα Ελληνικά, τόσο της Επτανήσου Πολιτείας, όσο και του Ηνωμένου Κράτους των Ιονίων Νήσων. Εξαιτίας της θέσης της, η Ιταλική διδασκόταν επίσης στα Σχολεία, μαζί με τα Ελληνικά και τ' Αγγλικά (τα Επτάνησα ήταν Προτεκτοράτο του Ηνωμένου Βασιλείου από το 1815 μέχρι το 1864). Τον Πρώτο Χρόνο της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, παραδείγματος χάριν, τα Ελληνικά διδάσκονταν 4 φορές την εβδομάδα, τα Ιταλικά 3 και τα Αγγλικά 2. Στην Ελληνική Απογραφή του 1907 4.675 άτομα από τα Επτάνησα δήλωσαν ως Δόγμα τους τον Καθολικισμό, το 1,8% του συνολικού Πληθυσμού (254.494), ενώ 2.541 (1%) Επτανήσιοι δήλωσαν την Ιταλική ως τη μητρική τους γλώσσα, κάνοντάς την τη δεύτερη γλώσσα στα Επτάνησα σε αριθμό ομιλητών. Η Ιταλική γλώσσα παραμένει ακόμη δημοφιλής στα νησιά. Αυτά τα πολιτισμικά κατάλοιπα της Ενετικής Περιόδου αποτέλεσαν και το κύριο αίτιο της επιθυμίας του Μουσολίνι να εντάξει τα Ιόνια Νησιά στο Βασίλειο της Ιταλίας. Πριν το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, ο Μουσολίνι είχε εκφράσει την επιθυμία του για Προσάρτηση των Ιονίων Νήσων ως μέρος των ευρύτερων Σχεδίων του γιά μιά Ιταλική Αυτοκρατορία μ' επίκεντρο την Μεσόγειο Θάλασσα. Στις 15 Οκτωβρίου 1940, σε ένα Συμβούλιο που πραγματοποιήθηκε στο Palazzo Venezia, έλαβε την τελική Απόφαση γιά την κατάληψη της Ελλάδας. Αρχικός του στόχος ήταν η κατάληψη της Κέρκυρας, της Ζακύνθου και της Κεφαλλονιάς. Μετά την ολοκληρωτική Κατάκτηση της Ελλάδας, στις αρχές Απριλίου του 1941, οι Εισβολείς διαίρεσαν τα εδάφη της σε 3 Κατοχικές Ζώνες. Οι Ιταλοί κατείχαν το μεγαλύτερο τμήμα της Χώρας, συμπεριλαμβανομένων των Ιονίων Νήσων. Ο Μουσολίνι ενημέρωσε τον Στρατηγό Κάρλο Τζελόσο ότι τα Ιόνια Νησιά θ' αποτελούσαν ξεχωριστή Ιταλική Επαρχία μέσω μίας de facto Προσάρτησης, αλλά οι Γερμανοί δεν ήσαν θετικοί σε ένα τέτοιο σενάριο. Πάραυτα, οι Ιταλικές Αρχές συνέχισαν απρόσκοπτα την προετοιμασία του εδάφους γι' αυτήν την Προσάρτηση. Τελικά, στις 22 Απριλίου του 1941, έπειτα από σειρά συζητήσεων μεταξύ Γερμανικών κ' Ιταλικών Αρχών, ο Γερμανός Führer Αδόλφος Χίτλερ συμφώνησε στο να προχωρήσει η Ιταλία στην de facto Προσάρτηση των νησιών. Έκτοτε, και μέχρι το τέλος του πολέμου, τα νησιά υπέστησαν μία διαδικασία Ιταλοποίησής τους σε όλους τους Τομείς, από την Τοπική τους Διοίκηση έως την Τοπική τους Οικονομία.
