ΦΥΣΙΟΚΡΑΤΙΑ.
Η Φυσιοκρατία, la Physiocratie (μέσα 18ου αιώνα - 19ος αιώνας), αποτέλεσε την πρώτη σοβαρή κι αποτελεσματική προσπάθεια μελέτης των Οικονομικών Ζητημάτων και του καθορισμού μίας Φυσικής Τάξης, οπού θα ρύθμιζε τις Οικονομικοπολιτικές Σχέσεις. Γι' αυτήν ακριβώς την προσπάθεια εργάστηκαν με σχεδόν ενιαίο πνεύμα οι Φυσιοκράτες Οικονομολόγοι.
Κυρίως από τα μέσα του 18ου αιώνα η όλη εφαρμογή των Εμποροκρατικών Θεωριών άρχισε να έχει επακόλουθα που προκάλεσαν έντονη Ιδεολογική Αντίδραση, διότι: α') έπεφτε η Αγροτική Δραστηριότητα, η οποία θυσιαζόταν αδίστακτα γιά την πρωτοεμφανιζόμενη Μηχανοποιημένη Βιομηχανία, β΄) υπήρχε κατάχρηση των Περιοριστικών Κανόνων, που τελικώς εμπόδιζαν το Εμπόριο και τη Βιομηχανία, γ΄) οι χαμηλές Γεωργικές Τιμές έγιναν αφορμή να μείνουν ακόμη περισσότερες γαίες ακαλλιλέργητες κι έτσι οι Εργάτες της γης αναγκάστηκαν να καταφύγουν στις Πόλεις & δ΄) τα Εσωτερικά Τελωνεία εμπόδιζαν την Ελεύθερη Κυκλοφορία -εκτός των άλλων- και των Σιτηρών. Αλλά ο έλεγχος που ασκούσαν πιά τα Σωματεία, γιά τους Όρους Εργασίας, τις Τιμές και τους Μισθούς, γινόταν όλο και πιό στεντός κι έτσι άρχισε πλέον να μπαίνει κάποιο φρένο στην Ασυδοσία, κυρίως των Βιομηχάνων.
Ταυτοχρόνως, στον Πνευματικό Τομέα εμφανίστηκαν Φιλελεύθερες Τάσεις κι Αιτιοκρατικές Αντιλήψεις: ενώ οι Γάλλοι Φυσιοκράτες Οικονομολόγοι [υπήρχαν και Φυσιοκράτες Φιλόσοφοι, οπού πίστευαν στην άρνηση κάθε Πραγματικού Γεγονότος που υπερβαίνει τα όρια της Εμπειρικής Γνώσης, διότι έτσι δεν θα ήταν δυνατόν να εξηγηθεί αυτό το Γεγονός με τη βοήθεια των Φυσικών Νόμων (Μεταφυσική Φυσιοκρατία), καθώς και στην άρνηση κάθε Πνευματικής Υπερφυσικής Αρχής (Ηθική Φυσιοκρατία). Έτσι, θεωρούσαν τον Ιστορικοπολιτικό Βίο ως αποτέλεσμα Φυσικών Αιτίων, δηλαδή, ως απλή εκδήλωση Φυσικοψυχικών Ορμών και Προδιαθέσεων. Κατ' αυτόν τον τρόπο, ως Φυσιοκρατία εννοούσαν την αντίληψη πως ο Άνθρωπος με το Πνεύμα του έσπασε τους Δεσμούς της ζωής του με τη Φύση και πως γιά ν' απελευθερωθεί απ' αυτήν του την κατάσταση θα πρέπει να επιστρέψει (να πισωγυρίσει) στη Φυσική Ζωή (Σημείωσή μου: όμως, αυτή του η Απαίτηση γιά επιστροφή παραγνωρίζει το γεγονός της γενικότερης Προόδου, που κάνει τον Άνθρωπο ικανό ν' αναγνωρίζει τη Φύση, να τη διαμορφώνει και να την κατακτά, χωρίς αναγκαστικά να την απορρίπτει ή ν' απομακρύνεται τελείως από αυτή, διότι: άλλο Φυσικότητα του Πνευματικού Ανθρώπου κι άλλο παραμονή του στην αρχική Φυσική Κατάσταση). Η Φιλοσοφική Φυσιοκρατία, ενώ στά μέσα του 18ου αιώνα είχε αντιταχθεί στην Πνευματοκρατία, κατά τα τέλη του εκφυλίστηκε σε μιά Εκφυλιστική Θεωρία. Τελικώς, μέσα στον 19ο αιώνα απ' όλη τη Φυσιοκρατία συγκρατήθηκε μόνο η Αρχή της laissez faire, laissez passer του Gournay], Οπαδοί του Ιδρυτή της Φυσιοκρατίας Francois Quesnay (Φρανσουά Κεναί, 1694 - 1774), θεωρούνται ως οι Θεμελιωτές της Σύγχρονης Πολιτικής Οικονομίας. Οι Εγκυκλοπαιδιστές εξύμνησαν την Ιδέα της Ελευθερίας και την πίστη στην παντοδυναμία και καλοσύνη της ανθρώπινης καρδιάς, οι Φυσιοκράτες Φιλόσοφοι θέλησαν να εξηγήσουν τη ζωή των Κοινωνιών με Γενικές Αρχές, που απορρέουν μονάχα από την Ανθρώπινη Φύση κ' ισχύουν γιά όλες τις Χώρες κι όλες τις Εποχές. Αυτές τους τις τάσεις τις μετέφεραν και στη Μελέτη των Οικονομικών Φαινομένων.
Οι Οικονομολόγοι Φυσιοκράτες δέχτηκαν την ύπαρξη Φυσικών Νόμων κι απέρριψαν την Εμποροκρατία, διότι, γιά τους Φυσιοκράτες Οικονομολόγους, το Χρήμα αποτελεί Στείρο Πλούτο [Πλούτος: σύνολο Οικονομικών Αγαθών, που χρησιμεύουν γιά την ικανοποίηση των Ανθρωπίνων Αναγκών]. Πλησίασαν πολύ στη σύλληψη της έννοιας του Εθνικού Εισοδήματος, που κι αυτό το ονόμασαν Καθαρό Προιόν και περιέγραψαν το Εισοδηματικό Κύκλωμα, μέσα από το οποίο πραγματοποιείται η μοιρασιά του μεταξύ της Παραγωγικής, Κυρίαρχης κι Άγονης Τάξης. Έτσι, η Παραγωγική θα έπρεπε να ενισχύεται από το Δημόσιο και να δημιουργηθεί Καθεστώς Εμπορικής Ελευθερίας, ώστε τελικώς να μπορούν να πουληθούν τα Γεωργικά Προιόντα σε Καλή Τιμή (η Καλή Τιμή των Φυσιοκρατών είναι άσχετη από τη Δίκαιη Τιμή των Κανονιστών, διότι η πρώτη είναι μιά Υψωμένη Τιμή, οπού μπορεί ν' αφήσει ένα ουσιώδες Καθαρό Προιόν).
Η Οικονομική Φυσιοκρατία διαμορφώθηκε από το 1750 κι αναπτύχθηκε κυρίως στη Γαλλία, όπου οι Οικονομολόγοι της πίστευαν πως η γη (το έδαφος, le terrain) είναι η μόνη Πηγή Ευημερίας των Λαών και του Εθνικού Πλούτου, γι' αυτό ξεχώρισαν τρεις (ΙΙΙ) Τάξεις:
Ι) Παραγωγική [Γεωργοί, Αλιείς κ.λ.π., όσοι όμως ασχολούνται με ό,τι μπορεί ν' αναπαραχθεί. Έτσι, τα Μεταλλεία είναι μεν Παραγωγικά, αλλά περιέχουν Ακαθάριστο Προιόν, μιά κι αυτά είναι ο αυτός καθαυτός ο Πλούτος κι όχι η Πηγή που θα μπορούσε ν' αναπαράγει Προιόντα (Καθαρά Προιόντα)]. Είναι δε η μόνη Παραγωγική, αφού μόνο αυτή παράγει περισσότερα απ' όσα ξοδεύει [σημείωσή μου: η προέκταση αυτής της Φυσικής Τάξης -στη Θεωρία γιά το Καθαρό Πρίόν-, οδηγεί στη Θεοκρατία, Theocracy: οπού ο Θεός είναι ο μόνος Παραγωγός (δημιούργησε -έπλασε- μεν τον Κόσμο, όμως δεν παρεμβαίνει στη Φύση και στ' Ανθρώπινα Γεγονότα, προπαντός, δεν αποκαλύπτεται Υπερφυσικά -όλ' αυτά, πάντα κατά τους Θεοκρατικούς-, αφού, μόνο η Φύση με τις Δυνάμεις της -Φυσικές Δυνάμεις- μπορεί να μεταμορφώνει Δωρεάν την Ύλη, η οποία βεβαίως δεν είναι μόνο προς Χρήση του Ανθρώπου]. Όλ' αυτά θυμίζουν τον Ορισμό του Φυσικού Πλούτου, που συνίσταται πρώτ' απ' όλα από τα Προιόντα Συλλογής Καρπών, Θήρας (Κυνηγιού) κι Αλιείας, γιά την απόκτηση του οποίου (του Φυσικού Πλούτου) ο Άνθρωπος καταβάλλει μόνο Καταναλωτική Προσπάθεια, αλλά μπορεί ακόμα και ν' αυξήσει αυτά τα Προιόντα με την Εργασία του.
II) Κυρίαρχη (Γαιοκτήμονες και Κράτος): καθαρά Διανεμητική. Έτσι, ο Εθνικός Πλούτος περιλαμβάνει όλα τα Υλικά Αγαθά, τα οποία κατέχει μία Χώρα, εκτός από αυτά που είναι σε Κοινή Χρήση: Βιβλιοθήκες, Πάρκα κ.α. και τα οποία περιλαμβάνονται στην έννοια των Κοινών Αγαθών. &
III) Άγονη ή Στείρα (Έμποροι, Ανταλλαγές Αξιών κι Επιτηδευματίες & Βιοτέχνες: Μετατροπές Αξιών): Στείρα - Καταναλωτική, αφού δεν προσθέτει κάτι νέο στις Ύλες που αντλεί και καταναλώνει από τη γη.
Επιπλέον, είχαν τις Αρχές τους γύρω από την Καθολική Ευημερία:
α΄) Τον Φυσικό Νόμο της Καθολικής Δικαιοσύνης: Η Ευημερία του ενός δεν θα πρέπει να πραγματοποιείται σε βάρος της Ευημερίας των άλλων. &
β΄) Τη Φυσική Τάξη της Γενικής Ευεργεσίας: Η Ευημερία του ενός πραγματοποιείται με την παροχή της Ευημερίας κάποιων άλλων. Είναι μία παραλλαγή της Εμποροκρατικής Άποψηςπως κανείς δεν κερδίζει κάτι το οποίο να μην έχει χάσει πρώτα κάποιος άλλος. Μόνο που στη Φυσιοκρατία αυτή η χαμένη Ευημερία είναι εθελοντικά χαμένη.
Βασίλειος Γκίκας. Οικονομολόγος - Ακαδημαϊκός.
Η Φυσιοκρατία, la Physiocratie (μέσα 18ου αιώνα - 19ος αιώνας), αποτέλεσε την πρώτη σοβαρή κι αποτελεσματική προσπάθεια μελέτης των Οικονομικών Ζητημάτων και του καθορισμού μίας Φυσικής Τάξης, οπού θα ρύθμιζε τις Οικονομικοπολιτικές Σχέσεις. Γι' αυτήν ακριβώς την προσπάθεια εργάστηκαν με σχεδόν ενιαίο πνεύμα οι Φυσιοκράτες Οικονομολόγοι.
Κυρίως από τα μέσα του 18ου αιώνα η όλη εφαρμογή των Εμποροκρατικών Θεωριών άρχισε να έχει επακόλουθα που προκάλεσαν έντονη Ιδεολογική Αντίδραση, διότι: α') έπεφτε η Αγροτική Δραστηριότητα, η οποία θυσιαζόταν αδίστακτα γιά την πρωτοεμφανιζόμενη Μηχανοποιημένη Βιομηχανία, β΄) υπήρχε κατάχρηση των Περιοριστικών Κανόνων, που τελικώς εμπόδιζαν το Εμπόριο και τη Βιομηχανία, γ΄) οι χαμηλές Γεωργικές Τιμές έγιναν αφορμή να μείνουν ακόμη περισσότερες γαίες ακαλλιλέργητες κι έτσι οι Εργάτες της γης αναγκάστηκαν να καταφύγουν στις Πόλεις & δ΄) τα Εσωτερικά Τελωνεία εμπόδιζαν την Ελεύθερη Κυκλοφορία -εκτός των άλλων- και των Σιτηρών. Αλλά ο έλεγχος που ασκούσαν πιά τα Σωματεία, γιά τους Όρους Εργασίας, τις Τιμές και τους Μισθούς, γινόταν όλο και πιό στεντός κι έτσι άρχισε πλέον να μπαίνει κάποιο φρένο στην Ασυδοσία, κυρίως των Βιομηχάνων.
Ταυτοχρόνως, στον Πνευματικό Τομέα εμφανίστηκαν Φιλελεύθερες Τάσεις κι Αιτιοκρατικές Αντιλήψεις: ενώ οι Γάλλοι Φυσιοκράτες Οικονομολόγοι [υπήρχαν και Φυσιοκράτες Φιλόσοφοι, οπού πίστευαν στην άρνηση κάθε Πραγματικού Γεγονότος που υπερβαίνει τα όρια της Εμπειρικής Γνώσης, διότι έτσι δεν θα ήταν δυνατόν να εξηγηθεί αυτό το Γεγονός με τη βοήθεια των Φυσικών Νόμων (Μεταφυσική Φυσιοκρατία), καθώς και στην άρνηση κάθε Πνευματικής Υπερφυσικής Αρχής (Ηθική Φυσιοκρατία). Έτσι, θεωρούσαν τον Ιστορικοπολιτικό Βίο ως αποτέλεσμα Φυσικών Αιτίων, δηλαδή, ως απλή εκδήλωση Φυσικοψυχικών Ορμών και Προδιαθέσεων. Κατ' αυτόν τον τρόπο, ως Φυσιοκρατία εννοούσαν την αντίληψη πως ο Άνθρωπος με το Πνεύμα του έσπασε τους Δεσμούς της ζωής του με τη Φύση και πως γιά ν' απελευθερωθεί απ' αυτήν του την κατάσταση θα πρέπει να επιστρέψει (να πισωγυρίσει) στη Φυσική Ζωή (Σημείωσή μου: όμως, αυτή του η Απαίτηση γιά επιστροφή παραγνωρίζει το γεγονός της γενικότερης Προόδου, που κάνει τον Άνθρωπο ικανό ν' αναγνωρίζει τη Φύση, να τη διαμορφώνει και να την κατακτά, χωρίς αναγκαστικά να την απορρίπτει ή ν' απομακρύνεται τελείως από αυτή, διότι: άλλο Φυσικότητα του Πνευματικού Ανθρώπου κι άλλο παραμονή του στην αρχική Φυσική Κατάσταση). Η Φιλοσοφική Φυσιοκρατία, ενώ στά μέσα του 18ου αιώνα είχε αντιταχθεί στην Πνευματοκρατία, κατά τα τέλη του εκφυλίστηκε σε μιά Εκφυλιστική Θεωρία. Τελικώς, μέσα στον 19ο αιώνα απ' όλη τη Φυσιοκρατία συγκρατήθηκε μόνο η Αρχή της laissez faire, laissez passer του Gournay], Οπαδοί του Ιδρυτή της Φυσιοκρατίας Francois Quesnay (Φρανσουά Κεναί, 1694 - 1774), θεωρούνται ως οι Θεμελιωτές της Σύγχρονης Πολιτικής Οικονομίας. Οι Εγκυκλοπαιδιστές εξύμνησαν την Ιδέα της Ελευθερίας και την πίστη στην παντοδυναμία και καλοσύνη της ανθρώπινης καρδιάς, οι Φυσιοκράτες Φιλόσοφοι θέλησαν να εξηγήσουν τη ζωή των Κοινωνιών με Γενικές Αρχές, που απορρέουν μονάχα από την Ανθρώπινη Φύση κ' ισχύουν γιά όλες τις Χώρες κι όλες τις Εποχές. Αυτές τους τις τάσεις τις μετέφεραν και στη Μελέτη των Οικονομικών Φαινομένων.
Οι Οικονομολόγοι Φυσιοκράτες δέχτηκαν την ύπαρξη Φυσικών Νόμων κι απέρριψαν την Εμποροκρατία, διότι, γιά τους Φυσιοκράτες Οικονομολόγους, το Χρήμα αποτελεί Στείρο Πλούτο [Πλούτος: σύνολο Οικονομικών Αγαθών, που χρησιμεύουν γιά την ικανοποίηση των Ανθρωπίνων Αναγκών]. Πλησίασαν πολύ στη σύλληψη της έννοιας του Εθνικού Εισοδήματος, που κι αυτό το ονόμασαν Καθαρό Προιόν και περιέγραψαν το Εισοδηματικό Κύκλωμα, μέσα από το οποίο πραγματοποιείται η μοιρασιά του μεταξύ της Παραγωγικής, Κυρίαρχης κι Άγονης Τάξης. Έτσι, η Παραγωγική θα έπρεπε να ενισχύεται από το Δημόσιο και να δημιουργηθεί Καθεστώς Εμπορικής Ελευθερίας, ώστε τελικώς να μπορούν να πουληθούν τα Γεωργικά Προιόντα σε Καλή Τιμή (η Καλή Τιμή των Φυσιοκρατών είναι άσχετη από τη Δίκαιη Τιμή των Κανονιστών, διότι η πρώτη είναι μιά Υψωμένη Τιμή, οπού μπορεί ν' αφήσει ένα ουσιώδες Καθαρό Προιόν).
Η Οικονομική Φυσιοκρατία διαμορφώθηκε από το 1750 κι αναπτύχθηκε κυρίως στη Γαλλία, όπου οι Οικονομολόγοι της πίστευαν πως η γη (το έδαφος, le terrain) είναι η μόνη Πηγή Ευημερίας των Λαών και του Εθνικού Πλούτου, γι' αυτό ξεχώρισαν τρεις (ΙΙΙ) Τάξεις:
Ι) Παραγωγική [Γεωργοί, Αλιείς κ.λ.π., όσοι όμως ασχολούνται με ό,τι μπορεί ν' αναπαραχθεί. Έτσι, τα Μεταλλεία είναι μεν Παραγωγικά, αλλά περιέχουν Ακαθάριστο Προιόν, μιά κι αυτά είναι ο αυτός καθαυτός ο Πλούτος κι όχι η Πηγή που θα μπορούσε ν' αναπαράγει Προιόντα (Καθαρά Προιόντα)]. Είναι δε η μόνη Παραγωγική, αφού μόνο αυτή παράγει περισσότερα απ' όσα ξοδεύει [σημείωσή μου: η προέκταση αυτής της Φυσικής Τάξης -στη Θεωρία γιά το Καθαρό Πρίόν-, οδηγεί στη Θεοκρατία, Theocracy: οπού ο Θεός είναι ο μόνος Παραγωγός (δημιούργησε -έπλασε- μεν τον Κόσμο, όμως δεν παρεμβαίνει στη Φύση και στ' Ανθρώπινα Γεγονότα, προπαντός, δεν αποκαλύπτεται Υπερφυσικά -όλ' αυτά, πάντα κατά τους Θεοκρατικούς-, αφού, μόνο η Φύση με τις Δυνάμεις της -Φυσικές Δυνάμεις- μπορεί να μεταμορφώνει Δωρεάν την Ύλη, η οποία βεβαίως δεν είναι μόνο προς Χρήση του Ανθρώπου]. Όλ' αυτά θυμίζουν τον Ορισμό του Φυσικού Πλούτου, που συνίσταται πρώτ' απ' όλα από τα Προιόντα Συλλογής Καρπών, Θήρας (Κυνηγιού) κι Αλιείας, γιά την απόκτηση του οποίου (του Φυσικού Πλούτου) ο Άνθρωπος καταβάλλει μόνο Καταναλωτική Προσπάθεια, αλλά μπορεί ακόμα και ν' αυξήσει αυτά τα Προιόντα με την Εργασία του.
II) Κυρίαρχη (Γαιοκτήμονες και Κράτος): καθαρά Διανεμητική. Έτσι, ο Εθνικός Πλούτος περιλαμβάνει όλα τα Υλικά Αγαθά, τα οποία κατέχει μία Χώρα, εκτός από αυτά που είναι σε Κοινή Χρήση: Βιβλιοθήκες, Πάρκα κ.α. και τα οποία περιλαμβάνονται στην έννοια των Κοινών Αγαθών. &
III) Άγονη ή Στείρα (Έμποροι, Ανταλλαγές Αξιών κι Επιτηδευματίες & Βιοτέχνες: Μετατροπές Αξιών): Στείρα - Καταναλωτική, αφού δεν προσθέτει κάτι νέο στις Ύλες που αντλεί και καταναλώνει από τη γη.
Επιπλέον, είχαν τις Αρχές τους γύρω από την Καθολική Ευημερία:
α΄) Τον Φυσικό Νόμο της Καθολικής Δικαιοσύνης: Η Ευημερία του ενός δεν θα πρέπει να πραγματοποιείται σε βάρος της Ευημερίας των άλλων. &
β΄) Τη Φυσική Τάξη της Γενικής Ευεργεσίας: Η Ευημερία του ενός πραγματοποιείται με την παροχή της Ευημερίας κάποιων άλλων. Είναι μία παραλλαγή της Εμποροκρατικής Άποψηςπως κανείς δεν κερδίζει κάτι το οποίο να μην έχει χάσει πρώτα κάποιος άλλος. Μόνο που στη Φυσιοκρατία αυτή η χαμένη Ευημερία είναι εθελοντικά χαμένη.
Βασίλειος Γκίκας. Οικονομολόγος - Ακαδημαϊκός.
